Heideduvel: geweldige nederhorror

‘Heideduvel’ van Dawn Faber snoerde mij even de mond (en dat wil wat zeggen). Zwaar onder de indruk van de kracht van deze lugubere mustread, moest ik even bijkomen voor ik begon aan deze bespreking van dit krachtige staaltje nederhorror
‘Heideduvel’ is een sterk debuut dat in mijn leeservaring een speciale plaats heeft. Het ik-perspectief maakt het verhaal intens en laat de lezer de angstaanjagende gebeurtenissen sterk ervaren. Daarmee raakt Faber voor mij het werk van Ambrose Ibsen, een Amerikaanse horror auteur. En ook qua thematiek heeft dit geweldige debuut voor mij een sterke band met het werk van Rik Raven. Bij Raven is dit thema in ‘Bron’ dark fantasy en in ‘Heideduvel’ is het horror. Een debuut dat meteen deze plaats inneemt is geweldig!
Daarnaast is de heideduvel een geweldig angstsymbool. Dit wezen staat in mijn ervaring tegenover de puurheid en onschuld van Sterre, de dochter van Dagmar en Thomas. De beschrijving van de heideduvel is sterk:

‘Een magere grauwe gedaante, met een gapende mond en witte ogen die deels schuilgingen achter een dunne, donkere bos warrig haar.’ (p.5)

Met deze zin wordt de duistere kwelgeest van Dagmar treffend neergezet. Haar aanwezigheid bij de geboorte van Sterre is beangstigend voor zowel de moeder als voor de lezer. Ik moest tijdens het lezen denken aan de uitleg van Alain Badiou (1) over de kleur zwart. De aanwezigheid van de heideduvel bij de bevalling is een keerpunt in het leven Dagmar. Door deze onverwachte macabere aanwezigheid leert de hoofdpersoon op een heftige manier een wereld kennen, waarvan ze dacht dat die niet bestond.
Verder zit er ook de nodige ironie in het verhaal, die het voor mij bijzonder aangenaam maakt om te lezen. Met name in de ontwikkeling van Dagmar zitten enkele macabere ironische elementen. Deze zijn overtuigend en realistisch en voor de fans van horror een feest om te lezen.
Met betrekking tot de thematiek is ‘Heideduvel’ ook uitermate sterk. Het verhaal is voor mij een beeldend sterke en figuurlijk krachtige uitwerking van het spanningsveld tussen wezen en onwezen. Bij ‘wezen’ dacht ik aan Dagmar, die in al haar onzekerheden en teleurstellingen probeert een echtgenote en moeder te wezen voor haar man en dochter. En het ‘onwezen’ associeer ik met de heideduvel, die zich steeds in de schaduw van het leven van Dagmar bevindt. Het is ook mogelijk om vanuit het spanningsveld tussen existentie en essentie naar het verhaal te kijken. Deze variatiemogelijkheden om het verhaal uit te leggen geven het een gelaagdheid die literair te noemen is.
Dus vanwege de plaats die het boek inneemt tussen binnen mijn leeservaring, de ijzersterke angstsymboliek en de verschillende interpretatiemogelijkheden van de thematiek, is dit krachtige staaltje nederhorror een vijfsterren waardig debuut!