Een lief en hoopvol boek

Een mijmerend en voortkabbelend boek. Ik vind dat af en toe heerlijk om te lezen, maar dat geldt niet voor alle lezers, denk ik. Omdat ik ooit voor mijn literatuurlijst De ogen van Roosje had gelezen, werd mijn aandacht bij de nieuw verschenen boeken getrokken door een ander boek van Clare Lennart, namelijk Huisjes van kaarten. Uitgeverij L.J. Veen Klassiek geeft regelmatig literatuur die enigszins in de vergetelheid is geraakt opnieuw uit en het is fijn dat dit boek uit 1938 ook in dat opzicht aandacht heeft gekregen.
Hoofdpersonage in deze kleine roman is Therese Lucia Landolf. Ze is schrijfster van beroep. Ze rouwt om de dood van haar grote liefde en huurt een etage boven een kruidenierswinkel in Utrecht. De eigenaar van de winkel en de woning die Therese huurt is de markante meneer Godefroy, een wat stoffig personage dat regelmatig opduikt en aan de ene kant een stijve hark en aan de andere kant als personage daarom toch juist ook grappig is. Verder spelen wat andere huurders en een nichtje van meneer Godefroy ook nog een rol in het boek, maar daar lijkt het niet om te gaan. Waar het dan wel om gaat? Het verstrijken van de tijd speelt een belangrijke rol in het boek. Lennart beschrijft zeer uitgebreid de natuurverschijnselen die bij de verschillende seizoenen horen, de bloemen die bloeien, de regent, het is alsof je rondwandelt in een impressionistisch schilderij. Je ziet voor je hoe de Utrechtse straat waar het verhaal zich afspeelt gedurende het jaar enerzijds verandert door de wisseling van de seizoenen, maar anderzijds ook hetzelfde blijft, omdat Therese steeds loopt ‘van C. en A. tot in de middeleeuwen’. Met het verstrijken van de tijd wordt het verlies van haar geliefde ook anders:
“Ik ben blij, dat Jean niet meer behoeft te sterven. Dat is volbracht. Het sterven is erger dan de dood. Deze, de zeer stille broeder van de slaap, is ondoorgrondelijk, maar niet verschrikkelijk. Misschien is hij zelfs goed, al schuwen wij mensen hem.”
Huisjes van kaarten is een alleraardigst boek, dat opvalt door de schoonheid van de taal en door de beeldende manier van vertellen. Het is alsof je door het Utrecht van de jaren dertig wandelt en even een poosje meeloopt met een aantal personages en met wat zij meemaken. De kwetsbaarheid van het leven blijkt uit de titel en uit wat de personages meemaken in hun leven; je kunt van alles bedenken en regelen voor je leven, maar soms komt Anneken Toverheks (uit het rijmpje) je huisje van kaarten omver blazen. Toch is de ondertoon van het boek zeker niet negatief, integendeel. Want ook al worden de huisjes omver geblazen, het materiaal van de huisjes kan niet vernietigd worden. Kortom, een lief en hoopvol boek.