“De overbodigen” overbodig?

“Niemand pakt me dat meer af” laat schrijver Herman Koch hoofdpersonage Herbert op het allerlaatst zeggen. Mogelijk voegt dit citaat nog wat toe aan het voorafgaande, vooral ‘s mans ongetwijfeld intrigerende persoonlijkheid. Tevoren heeft de lezer kennis kunnen nemen van een reisverslag (de Cotswold Way) annex thriller annex psychologisch drama. Toch delft deze zelfingenomen emeritus hoogleraar Biologie (bekend van radio en tv, en aanschurkend tegen de Nobelprijs) in zekere zin het onderspit, zijn intelligentie en levenservaringen als agressiegeremde puber en wel erg op zijn dochter gerichte (tot op morbide niveau) man ten spijt. Als wetenschapper draagt hij een nogal Konrad Lorenz - achtig mensbeeld uit. Gedrag van mensen vergelijkt hij 1 op 1 met dat van dieren. Met het gedachtegoed van prof Herbert Breedveld komt verkrachting in een ander licht te staan, en kunnen binnen de mensensoort “overbodigen” bestaan en vervolgens geëlimineerd worden.
Is De Overbodigen overbodig? Het antwoord is enerzijds ontkennend: de lezer wordt aan het denken gezet over het morele kompas van de Nederlandse hoogleraar en van een Engelse rechercheur. Anderzijds zou je als lezer je geërgerd kunnen hebben aan onvolkomenheden. Zo wordt een tetanusprik (p74) als enkelvoudige behandeling bij een hondenbeet gezien, ook al is hondsdolheid mogelijk in het geding. En zo wordt voornoemde Engelsman wel erg onwaarschijnlijk empathisch neergezet.
Niettemin geef ik Herman Koch 4 sterren.