Gemiste kans om te leren van Manhattan Project

Aangetrokken door de ‘blurp’ op de voorpagina en een spannend geschreven eerste hoofdstuk, begin ik vol verwachting aan dit boek. Ik hoop er vooral achter te komen hoe het is om te merken dat je je hebt ingezet voor een ontwikkeling, die niet alleen maar positieve effecten heeft. Iets dat natuurlijk niet alleen speelt rondom de atoombom (die definitief een einde maakte aan WOII), maar ook in ons huidige leven. Denk aan de algoritmes rond ‘social media’ en het effect daarvan op mensen en onderlinge relaties. Maar ook aan actuele thema’s zoals verduurzaming, klimaat en het bestrijden van de huidige pandemie. Vooral de ethische dilemma’s waarvoor betrokkenen komen te staan als ze kunnen terugkijken op die periode.

In ‘De wereld gedeeld door twee’ beschrijft Stephen P. Kiernan hoe tussen Charlie en Brenda een prille liefde opbloeit, terwijl ondertussen de Tweede Wereldoorlog in volle gang is. Het is interessant om dit vanuit het Amerikaanse perspectief te lezen, want in zoveel andere boeken gaat het steeds over Europa. De auteur beschrijft de ontwikkeling van de atoombom in het Manhattan Project van binnenuit. Via hoofdpersoon Charlie loop je als lezer op de werkvloer rond en dat biedt een interessant inkijkje in de manier waarop mensen worden ingezet om technologie voor oorlogsvoering te ontwikkelen. Brenda vertegenwoordigt de Amerikanen die de oorlog vooral via de krant volgen: als een ver-van-mijn-bed-show terwijl het normale leven zijn gang gaat. Toch sluipt de oorlog steeds meer het boek in, doordat je meer te weten komt over de ‘achterblijvers’. Bijna iedereen heeft te maken met verlies, moeilijke keuzes en omgaan met de ontstane situatie.

Als journalist en auteur van andere boeken over oorlogssituaties had ik verwacht dat hij meer waarheidsgetrouw zou schrijven. Het fictieve verloop van het liefdesverhaal is toch wel de hoofdmoot van het boek. In mijn ogen heeft hij de mogelijkheid tot reflectie op het Manhattan Project door de personages in het boek laten liggen. De snelheid die in het eerste hoofdstuk in het verhaal zit, wordt in het grootste deel van het boek niet vastgehouden. En juist wanneer ik nieuwsgierig word naar de schuldgevoelens van de hoofdpersonen en hoe ze daarmee omgaan, is het boek al bijna uit. Daardoor zijn mijn verwachtingen over het boek - mede ingegeven door de tekst op het omslag - niet uitgekomen. Het blijft een oppervlakkige beschrijving van een waargebeurde periode uit WOII, waarbij de ontluikende relatie tussen Charlie en Brenda centraal staat.