Loutering door Luuk Imhann

Met dank aan Luuk Imhann en uitgeverij Querido voor het toesturen van een recensie exemplaar.

De betekenis van loutering kan omschreven worden als een ingrijpende belevenis waardoor je een beter mens word. Je ontdoet jezelf van je gebreken.

In deze historische roman staan de belevenissen van Paco Guerrero centraal. In het Mexico van 1917 tot 1940 groeit hij op zonder vader in het dorp van het communistische schilderspaar Frida Kahlo en Diego Rivera. Terwijl hij hen vol bewondering observeert, bedenkt hij een plan: om zijn vader te vinden zal hij zich opwerken tot de grootste Mexicaan die ooit leefde.

Elk hoofdstuk begint met een eenregelige samenvatting over wat komen gaat. Paco’s leven is verwoven met een turbulente periode in de Mexicaanse historie, vol met revoluties en ontstemmingen tussen stalinisten en trotskisten. Hij ontmoet beroemdheden en is telkens bij belangrijke gebeurtenissen aanwezig, zij het in de schaduw.

Onze hoofdpersoon is vanaf het begin af aan al een antiheld. Paco spendeert zijn jeugd op de vuilnisbelt met zijn hermanos, vrienden. Uiteindelijk komt hij op de universiteit terecht en ziet hij een veelbelovende toekomst als oogarts in het verschiet. Als hij kunstenaar en revolutionair David Alfonso Siqueiros ontmoet, past Paco zijn droom aan om een groot kunstenaar, een muralist, te worden. Siqueiros verleid hem met mooie verhalen om zijn loopjongen te worden en zich aan het stalinisme te verbinden. Daar waar Paco eens intelligent genoeg was voor de universiteit, blijkt dat met de zon verdwenen te zijn als hij als kunstenaar en revolutionair faalt. Na een ontmoeting met Trotski staat zijn overtuiging op losse schroeven. Nu hij niet meer terug kan en zijn vrienden hem de rug toegekeerd hebben vind Paco heil in het katholieke geloof. In de kerk is hij veilig.

Wanneer Paco herhaaldelijk oog in oog staat met een coyote raakt hij ervan overtuigd dat het een nagual van zijn vader is. Als hij dit aan de lokale priester laat blijken word hij opnieuw op straat gezet. Dat is het moment waarop Paco’s lot verzegeld is en zijn gekwelde ziel niet meer te redden valt.

Als hoofdpersoon vond ik Paco zeer frustrerend. Hij is ontzettend naïef en volgt iedereen die hem ook maar een vinger geeft. Het leest alsof hij niet in staat is om zijn eigen gedachten te creëren. Paco geeft zelf aan dat hij te bang is om zijn fouten op te biechten. In plaats daarvan verzint hij een nieuw onbereikbaar doel en rent hij weg voor zijn daden. In de woorden van Cristina Kahlo: “een aandachtstrekker die altijd een manier zal vinden om zichzelf belangrijk te maken”. Het is vanaf het begin duidelijk dat Paco gaat verliezen van zijn grootste vijand: hemzelf.

Loutering zit barstensvol vergelijkingen. Ondanks Imhann’s rustige schrijfstijl vond ik deze vergelijkingen op een gegeven moment teveel van het goede. Ze waren vergezocht en voegden niets toe. De geschiedenis van Mexico is goed onderzocht. De beroemdheden hebben allemaal echt geleefd en de kunst die word gemaakt kun je terugvinden in musea. Het feit dat ik de Frida Kahlo tentoonstelling in het Drents Museum heb bezocht hielp bij de verbeelding. Als je je graag een tijdje in het Mexico van begin 20e eeuw waant met alle omwentelingen van dien, dan kan ik Loutering van harte aanraden.