Alles wat je ooit had willen weten over eiwitten

Ik schrijf deze review terwijl ik inmiddels voor 80% uit kerstkoekjes en vienetta besta. Dat neemt niet weg dat ik jarenlang (en nog steeds) beïnvloed ben door de proteïnehype. Ooit vertelde een diëtist mij dat het geen zin heeft om tijdens één maaltijd meer dan twintig gram eiwit te eten, omdat je lichaam meer dan dat toch niet kan opnemen. Dit soort uitspraken, en nog veel meer hardnekkige eiwitmythes, haalt Jop de Vrieze in zijn boek elegant en goed onderbouwd onderuit. Elk lichaam is anders, en dus is ook elke behoefte anders.

Wat het boek sterk maakt, is dat het geen simpel voor-of-tegen-verhaal is, maar een genuanceerde gids die wetenschappelijke inzichten combineert met maatschappelijke context en praktische toepasbaarheid. Daarnaast prikt het boek effectief door de marketingclaims van de voedingsindustrie heen. “High protein” wordt gezien als ‘premium’, iets waar consumenten graag extra voor betalen. Maar eiwit verrijkte chips is niet opeens gezond, hooguit iets minder waardeloos.

Jop de Vrieze geeft je geen lijstjes of kant-en-klare adviezen. Je merkt dat hij zowel wetenschapper als journalist is: hij duikt diep de wetenschap in, maar weet het verhaal licht en toegankelijk te houden. De kernboodschap is juist heel simpel: voedzaam eten, op de juiste momenten in goed afgestemde hoeveelheden. Extra eiwitten kunnen nuttig zijn, bijvoorbeeld voor sporters of ouderen, maar zijn zeker geen magische oplossing voor iedereen.

Wat ik als vegetariër interessant vond om te lezen is het verschil tussen plantaardige en dierlijke eiwitten. De Vrieze legt uit dat plantaardige eiwitten gemiddeld genomen een lagere kwaliteit en verteerbaarheid hebben dan dierlijke, maar dat dit in de praktijk vooral betekent dat je er simpelweg iets meer van moet eten. Doordat je er meer van consumeert, duurt het langer voordat alle eiwitten zijn afgebroken tot aminozuren, en is de kans groter dat een deel onverteerd in de dikke darm terechtkomt. Geen reden tot paniek dus, wel tot bewustzijn.

Proteïne geeft je geen dieet, maar iets waardevollers: inzicht. Daarmee kun je zelf bepalen hoe zinvol die eiwittrend voor jou is, of juist niet. Een aanrader voor iedereen die door de hype heen wil kijken en grip wil krijgen op wat eiwitten nu écht voor je lichaam doen.