Lezersrecensie
Vliegen op woorden als het lichaam niet meer kan
Met Alles voor de reis bewijst Adriaan van Dis opnieuw dat hij een meester is in het vangen van de breekbaarheid van het menselijk bestaan. Het is een melancholiek, intiem en bovenal troostrijk boek dat de lezer uitnodigt om stil te staan bij wat er werkelijk toe doet in het leven. Het boek is geen simpele vakantiegids, maar een diepe duik in wat het betekent om nergens écht thuis te zijn.
De "ik" in dit boek is een man (Adriaan van Dis) die zich overal ter wereld een buitenstaander voelt. Hij is de nieuwsgierige waarnemer die de meest onherbergzame plekken opzoekt samen met zijn minnares Eefje. Wat hem zo boeiend maakt, is zijn zelfspot. Hij spaart zichzelf niet; hij beschrijft zijn eigen angsten, zijn morele twijfels en zijn ongemak als geprivilegieerde westerling te midden van armoede of conflict.
De roman is doordrenkt van melancholie, maar er gloort ook een zekere hoop doorheen. De steriele, beperkte omgeving van de ziekenkamer vormt een scherp contrast met de kleurrijke, grenzeloze wereld van hun gezamenlijke fantasie. Er hangt een sfeer van intimiteit, alsof je als lezer als een onzichtbare gast aan de rand van het bed zit.
Van Dis heeft de unieke gave om de geur van een stoffige Afrikaanse markt of de kilte van een verlaten Russische treinwagon zó te beschrijven dat je het bijna fysiek voelt. Er hangt altijd een lichte spanning in de lucht- een mengeling van het gevaar van de reis en de troost van een goed gesprek.
De belangrijkste thema’s zijn de naderende dood, de kracht van de verbeelding en de complexiteit van een 'grote liefde'. Van Dis onderzoekt hoe mensen zichzelf vormen door de verhalen die ze vertellen en hoe de waarheid en de leugen vaak onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn in de herinnering.
Het tempo van het boek is beheerst en bedachtzaam. Het weerspiegelt de vertraagde tijd in een hospice, waar elke minuut telt maar de uren soms traag voorbijgaan. Toch voelt het boek nergens langzaam aan; de sprongen naar de verbeelding en de scherpe dialogen zorgen voor een dynamiek die de lezer moeiteloos vasthoudt.
Van Dis neemt de tijd voor observaties; hij staat stil bij een toevallige ontmoeting op een bankje of een gesprek in een aftandse bar. De hoofdstukken voelen als etappes: soms vlot en vol kleurrijke anekdotes, dan weer vertragend om ruimte te geven aan filosofische bespiegelingen. Het leest als een lange treinreis waarbij het landschap langzaam aan je voorbijtrekt.
Alles voor de reis is een prachtige, verstilde roman die nog lang na het dichtslaan in je hoofd blijft nazinderen. Adriaan van Dis slaagt erin om van een afscheid iets monumentaals te maken. Het is een eerlijk portret van een liefde in de herfst van het leven, geschreven in een taal die zingt en troost biedt. Voor mij is dit boek absoluut 4 sterren waard.
Dus: Leg je telefoon weg, zet een rustig muziekje op en laat je door Adriaan van Dis meenemen op een reis waarbij je de kamer niet hoeft te verlaten om de hele wereld te zien. Dit is een boek om echt voor te gaan zitten en van elke zin te proeven.
De "ik" in dit boek is een man (Adriaan van Dis) die zich overal ter wereld een buitenstaander voelt. Hij is de nieuwsgierige waarnemer die de meest onherbergzame plekken opzoekt samen met zijn minnares Eefje. Wat hem zo boeiend maakt, is zijn zelfspot. Hij spaart zichzelf niet; hij beschrijft zijn eigen angsten, zijn morele twijfels en zijn ongemak als geprivilegieerde westerling te midden van armoede of conflict.
De roman is doordrenkt van melancholie, maar er gloort ook een zekere hoop doorheen. De steriele, beperkte omgeving van de ziekenkamer vormt een scherp contrast met de kleurrijke, grenzeloze wereld van hun gezamenlijke fantasie. Er hangt een sfeer van intimiteit, alsof je als lezer als een onzichtbare gast aan de rand van het bed zit.
Van Dis heeft de unieke gave om de geur van een stoffige Afrikaanse markt of de kilte van een verlaten Russische treinwagon zó te beschrijven dat je het bijna fysiek voelt. Er hangt altijd een lichte spanning in de lucht- een mengeling van het gevaar van de reis en de troost van een goed gesprek.
De belangrijkste thema’s zijn de naderende dood, de kracht van de verbeelding en de complexiteit van een 'grote liefde'. Van Dis onderzoekt hoe mensen zichzelf vormen door de verhalen die ze vertellen en hoe de waarheid en de leugen vaak onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn in de herinnering.
Het tempo van het boek is beheerst en bedachtzaam. Het weerspiegelt de vertraagde tijd in een hospice, waar elke minuut telt maar de uren soms traag voorbijgaan. Toch voelt het boek nergens langzaam aan; de sprongen naar de verbeelding en de scherpe dialogen zorgen voor een dynamiek die de lezer moeiteloos vasthoudt.
Van Dis neemt de tijd voor observaties; hij staat stil bij een toevallige ontmoeting op een bankje of een gesprek in een aftandse bar. De hoofdstukken voelen als etappes: soms vlot en vol kleurrijke anekdotes, dan weer vertragend om ruimte te geven aan filosofische bespiegelingen. Het leest als een lange treinreis waarbij het landschap langzaam aan je voorbijtrekt.
Alles voor de reis is een prachtige, verstilde roman die nog lang na het dichtslaan in je hoofd blijft nazinderen. Adriaan van Dis slaagt erin om van een afscheid iets monumentaals te maken. Het is een eerlijk portret van een liefde in de herfst van het leven, geschreven in een taal die zingt en troost biedt. Voor mij is dit boek absoluut 4 sterren waard.
Dus: Leg je telefoon weg, zet een rustig muziekje op en laat je door Adriaan van Dis meenemen op een reis waarbij je de kamer niet hoeft te verlaten om de hele wereld te zien. Dit is een boek om echt voor te gaan zitten en van elke zin te proeven.
1
Reageer op deze recensie
