Advertentie
    VictorDLV Hebban Recensent

Als je niet zelf uit de Smib komt, zet jezelf dan niet voor schut door Smibanese te spreken, waarschuwt Soortkill op de laatste pagina van Smibanese 2.0. (De laatste, want dit boek - zo dwars dat je verbaasd bent dat het een ISBN-nummer heeft - is de A de laatste letter en niet de eerste en staat het voorwoord achterin.) Maar verleidelijk is om te citeren het wel: dankzij de mix van culturen in de Bijlmer schudt het Nederlands de heupen los, en wat er dan allemaal gebeurt...

Op school kon het verschil tussen een zelfstandig of een bijvoeglijk naamwoord hem niet boeien, maar nu heeft Soortkill de taal helemaal ontdekt. Hónderden urban woorden heeft hij verzameld. Veel hebben wortels in het Surinaams en Papiaments. Je hoort er ook echo's in van het Cockney: woorden worden omgekeerd ('hee nam, nek je dat?') of hebben een nieuwe betekenis ('kantelen' wordt dan iemand neerhalen om die persoon te beroven). Afkortingen duiken op waar je nooit aan zou hebben verwacht: 'laten we die meeting doen bij ons op kantje'.

Het meeste plezier beleefde Soortkill volgens eigen zeggen aan het samenstellen van de voorbeeldzinnen. Die zijn door de tegenstelling van straattaal en schoolboeknederlands extra grappig. Tegelijk krijg je spiegel voorgehouden over de manier waarop naar deze jongeren gekeken wordt: 'Moeilijk school yusu te nemen want wij hebben weinig binding met de lesstof.' The way waarop ze sturen naar VMBO-K lijkt wel met voorbedachten rade.'

Soortkill (1993) bracht in 2017 eigen beheer de eerste editie van het woordenboek uit, verkocht er meteen drie drukken van, Nu dus de uitgebreide versie in samenwerking met de uitgeverij van Mizzi van der Pluijm. Al Soortkills boeken, teksten en lezingen zijn doortrokken van de Hiphopcultuur: inclusief denken, tolerantie en een positieve, ontspannen levenshouding. Met zijn Smibanese University, 'ontwikkelingscentrum voor de creatieveling', wil hij jongeren aansporen iets van hun leven te maken - 'maar uiteindelijk is ieder understanding person welkom'.

Het enige dat nog een beetje mist is wat achtergrond over de oorsprong van al die interessante leenwoorden en taalvormsels. Een etymologische dimensie, hoe mooi zou dat zijn? Misschien een idee voor de derde editie. Vrouwen komen er daarnaast ook niet zo best af: alleen al het woord ams (van sma, 'schatje'), dat zo ongeveer 10.000 keer in het boek voorkomt, heeft al iets macho-achtigs, en dan al die woorden voor wat ze moeten moeten doen om in de smaak te vallen...
Ach, leefde Hugo Brandt Corstius ('Opperlans', 'De encyclopedie') nog maar, wat zou die hiervan hebben genoten. Wel duizend lemma's, met voorin/achterin nog een alternatieve geschiedenis van de Bijlmer ('Smibsand') , een lijst uitdrukkingen, afkortingen, plaatsnamen ...

Reacties op: Taalverzamelaar is hard gaande

1
Smibanese Woordenboek 2.0 - Soortkill
Jouw boekenplank Jouw waardering
Jouw recensie   Schrijf een recensie
? Onze partners
E-book prijsvergelijker