Prikkelend portret van een complexe man

Het spoor terug, eigenlijk gelezen voor zijn werk als criminoloog in Oss, maar dan ook een mooie kennismaking met zijn mij minder bekende gedichten. En dan, verrassing: de visie op de politiek, terrorisme, het conflict Israel en Palestijnen. Nagel heeft geweldig werk gedaan als criminoloog in Oss, door uitgebreid ook met de daders van de misdaden in de jaren dertig te spreken. Door de misdadigers met mededogen te bekijken en hen te vragen naar hun ervaringen. Daarmee wist hij hoe de cirkels van de misdaad doorbroken konden worden.
Zo genuanceerd als hij was als criminoloog, zo uitgesproken was hij als media-intellectueel. Hij leefde zijn hele leven met de oorlog. Heeft in zijn hoofd nooit vrede kunnen sluiten met Duitsland, ook het moderne Duitsland. Maar even fel was hij gekant tegen de in zijn ogen fascistische staat Israel. (Zijn definitie van fascisme was wel erg ruim. Via machtsmisbruik en superioriteitsdenken, werd het langzaam een verzamelterm voor alles waar de erg linkse Nagel tegen was.)
Zijn wereldbeeld was soms erg bitter en somber. Maar soms betrap ik hem op een oude waarheid die nog altijd belangrijk is. Het kwaad bevredigt, aldus Nagel, een psychologische behoefte en heeft daarom een grote aantrekkingskracht en daarom altijd een kans van slagen. Die psychologische aantrekkingskracht zie je nu weer overal. Een prikkelend portret van een complexe man en de tijden waarin hij leefde.