Samen op reis, de laatste keer.

Adriaan van Dis, wie kent hem niet?
Bekend van zijn boeken, maar ook zeker van zijn televisie programma’s , zoals het uitstekende “Hier is… Adriaan van Dis. “, waar beroemde schrijvers ontvangen en geïnterviewd werden. Legendarisch is zijn interview met de controversiële journalist Willem Oltmans.
Van zijn boeken zijn vooral de boeken over zijn jeugd met een getraumatiseerde , Indische vader , een Hollandse moeder en drie halfzusjes bekend.
O.a. de PC Hooftprijs is hem toegekend.

Met zijn laatste boek – Alles voor de reis – neemt hij ons mee naar de laatste weken met zijn ongeneeslijk zieke vriendin, in het boek Eefje genaamd.
De relatie die hij met haar had was gecompliceerd, ze was getrouwd, om die reden moest de relatie die ze had met van Dis , haar minnaar , geheim blijven.
Ze had een huisje bij het strand, achter de duinen, waar ze elkaar zagen, vier dagen per week. Waar ze samen zwommen, naakt in zee, samen spraken en samen lazen.
Ze leerden elkaar kennen tijdens de opnamen van Hier is…..Adriaan van Dis.
“Zij is begonnen, zei ik. Aan de montagetafel tijdens het editen. Knieën tegen elkaar. Liefdesbriefjes toeschuiven. “
Dat was al in 1986, de relatie die hij met haar had heeft 38 jaar geduurd.
Ze kon niet kiezen, zei ze, tussen hem en haar wettige echtgenoot.

Maar nu is Eefje ziek en ze kiest ervoor om naar een hospice te gaan, waar ze ook haar minnaar kan blijven ontvangen.
Hij blijft regelmatig slapen, op een aanschuifbed, en soms ligt hij lepeltje lepeltje met haar op haar brommende luchtmatras, die ze heeft tegen het doorliggen.
Om de pijn draaglijk te maken, naast de morfinepleisters die ze krijgt, gaat hij met haar op reis, in verhalen, waarbij hij terug blikt op de reizen die ze samen gemaakt hebben, o.a. om nieuwe gasten te vinden voor zijn televisie programma.
Ze slapen samen in hotels, soms dansen ze samen, bij de herinnering dansen haar dunne benen onder het dekbed mee.
Ze verkennen ook elkaars leven en jeugd, die voor beiden niet gemakkelijk is geweest.
En ze drinken verboden wijn – goedkope wijn van de Hema, want Eefje is zuinig - uit theekopjes.
Een uur per dag komt haar echtgenoot op bezoek en dan maakt van Dis zich uit de voeten.
Haar echtgenoot, die steevast met “De Ander “ wordt aangeduid.
Het maakt de situatie er niet gemakkelijker op.
Ze wil het huisje nalaten aan van Dis , maar praktisch gezien kan dat niet meer en bovendien zou daar maar gedonder van komen, met De Ander.

De schrijfstijl is elegant, er zijn mooie zinnen en mooie metaforen.
“De arme jongen had een naar thuis – weliswaar met dikke muren en een slotgracht, maar warmte kwam er niet over de ophaalbrug. “
De keuze voor het hospice is begrijpelijk, maar komt toch ook wel eenzaam en deprimerend over, een kale, maar nette kamer, vreemden om haar heen. En dat terwijl Eefje juist zo graag allerlei rommel om zich heen verzamelde. Ondanks alle bezoek ademt het een zekere kilte.
De lichamelijke aftakeling, zo duidelijk maar toch ook zo liefdevol omschreven.
Hun fictieve dochter Meeuwtje, ontstaan tijdens autoreizen naar Frankrijk, die ook in het hospice op bezoek kwam en regelmatig haar mening niet onder stoelen of banken stak.
Over De Ander werd nooit gesproken.
Zelfs de crematie werd gescheiden door een dikke lijn.
Alles voor de reis is een liefdevol eerbetoon aan een verloren, grote liefde.
Achterin het boek staan verwijzingen naar diverse citaten van bekende schrijvers.
En noot van de auteur achterin: Alles is waar behalve wat ik heb verzonnen.