Lezersrecensie
Een heerlijke autobiografische roman, postuum verschenen
Haffner, Sebastian - Afscheid
De Arbeiderspers, 179 pagina’s
Met een nawoord van Volker Weidermann
Vertaald door Elly Schippers
Lang geleden las ik Kanttekeningen bij Hitler en Het verhaal van een Duitser van Sebastian Haffner (1907-1999) boeken die een enorme indruk maakten. Haffner schreef deze roman in 1931, hij heette toen nog Raimund Pretzel. Het werd nooit gepubliceerd en nu verscheen het postuum alsnog.
In deze roman schetst Haffner de laatste vierentwintig uur die Raimund Pretzel in Parijs doorbrengt, geregeld in het gezelschap van de sprankelende Weense studente Freddy op wie hij hopeloos verliefd is en omringd door een aantal heren die ook naar haar hand lijken te dingen. Juridisch medewerker Pretzel keert terug naar zijn werk in Berlijn. We schrijven 1930.
Een bijna evocatieve beschrijving van de laatste uren voor een onvermijdelijk afscheid. Wanneer de geliefden elkaar weer zien, of ze elkaar nog eens zien, niemand die het zeggen kan, niemand die het weet. Maar die laatste uren waren zo gelukkige uren in de maalstroom van het leven in Parijs anno 1930. A moveable feast zou Hemingway dat noemen en we worden meegesleurd door al die straten en over al die pleinen die we zelf ook eens afstruinden, ook alweer zo lang geleden. Het stemt je melancholisch en euforisch tegelijk.
Maar wat is dat sluimerende gevoel op de achtergrond, werpt daar de toekomst haar schaduwen al vooruit? Maar dat kunnen we onmogelijk weten, niet bevroeden. En toch is het zo. Hoe het Raimund sindsdien verging weten we gelukkig. Maar Franz, keerde hij inderdaad terug als soldaat van de Wehrmacht of erger? En hoe is het Teddy vergaan, o wat zou het heerlijk zijn over haar verder te kunnen lezen! In het nawoord van Volker Weidermann worden we iets meer gewaar over haar.
Haffner schreef deze autobiografische roman in de herfst van 1932, kort nadat hij afscheid moest nemen van Teddy. Pas vanaf 1938 zou hij zich Haffner gaan noemen. Ik ga Het verhaal van een Duitser herlezen. En wat een heerlijke roman is dit Afscheid!
Enno Nuy
Februari 2026
De Arbeiderspers, 179 pagina’s
Met een nawoord van Volker Weidermann
Vertaald door Elly Schippers
Lang geleden las ik Kanttekeningen bij Hitler en Het verhaal van een Duitser van Sebastian Haffner (1907-1999) boeken die een enorme indruk maakten. Haffner schreef deze roman in 1931, hij heette toen nog Raimund Pretzel. Het werd nooit gepubliceerd en nu verscheen het postuum alsnog.
In deze roman schetst Haffner de laatste vierentwintig uur die Raimund Pretzel in Parijs doorbrengt, geregeld in het gezelschap van de sprankelende Weense studente Freddy op wie hij hopeloos verliefd is en omringd door een aantal heren die ook naar haar hand lijken te dingen. Juridisch medewerker Pretzel keert terug naar zijn werk in Berlijn. We schrijven 1930.
Een bijna evocatieve beschrijving van de laatste uren voor een onvermijdelijk afscheid. Wanneer de geliefden elkaar weer zien, of ze elkaar nog eens zien, niemand die het zeggen kan, niemand die het weet. Maar die laatste uren waren zo gelukkige uren in de maalstroom van het leven in Parijs anno 1930. A moveable feast zou Hemingway dat noemen en we worden meegesleurd door al die straten en over al die pleinen die we zelf ook eens afstruinden, ook alweer zo lang geleden. Het stemt je melancholisch en euforisch tegelijk.
Maar wat is dat sluimerende gevoel op de achtergrond, werpt daar de toekomst haar schaduwen al vooruit? Maar dat kunnen we onmogelijk weten, niet bevroeden. En toch is het zo. Hoe het Raimund sindsdien verging weten we gelukkig. Maar Franz, keerde hij inderdaad terug als soldaat van de Wehrmacht of erger? En hoe is het Teddy vergaan, o wat zou het heerlijk zijn over haar verder te kunnen lezen! In het nawoord van Volker Weidermann worden we iets meer gewaar over haar.
Haffner schreef deze autobiografische roman in de herfst van 1932, kort nadat hij afscheid moest nemen van Teddy. Pas vanaf 1938 zou hij zich Haffner gaan noemen. Ik ga Het verhaal van een Duitser herlezen. En wat een heerlijke roman is dit Afscheid!
Enno Nuy
Februari 2026
1
Reageer op deze recensie
