Een leraar Latijn met een missie

Een leraar Latijn in een Engelse jongensschool wordt geconfronteerd met diverse problemen op zijn school en gaat op zoek naar oplossingen.

Dit boek is het derde deel van een trilogie die zich afspeelt in St Oswald, een traditionele jongensschool in Engeland. De verhalen van de drie boeken volgen chronologisch op elkaar en diverse personages komen in alle boeken terug. Het is geen absolute noodzaak om de boeken in volgorde te lezen, maar het is wel aan te raden, daar je anders toch enkele nuances mist.

Het verhaal is geschreven in korte hoofdstukken in de ik-vorm. Probleem is wel dat het verhaal geschreven wordt vanuit het standpunt van verschillende personen – de “ik” is dus niet altijd dezelfde persoon.
In elk boek is er een hoofdpersoon die de mensen van de school wil bespelen in een strategisch spel, zodat Harris dit via de titel van het eerste boek “Schaakmat” vergelijkt met een schaakspel. Ook hier zijn er twee kampen, is het doel de tegenstander te treffen, zijn er pionnen en “koningen”, is er sprake van een hiërarchie in de stukken. Een originele vergelijking die ook gebruikt wordt om boven elk hoofdstuk weer te geven wie de ik-persoon is door de vorm en de kleur van het afgebeelde schaakstuk. Persoonlijk zag ik liever de naam van de ik-persoon, het lijkt me duidelijker en doet geen afbreuk aan de spanning van het verhaal.

Roy Straitley, een leraar Latijn die meer dan 30 jaar aan de school verbonden zal blijven, komt in alle boeken terug. De trilogie volgt de man van 1971 tot 2005. In deze periode wordt Straitley geconfronteerd met grote veranderingen in de maatschappij en in de school. Hij ziet de opkomst van het internet en de computers, de groeiende regelgeving, een tanende verdraagzaamheid tussen de mensen, een groeiende ambitie en na-ijver bij collega’s en directie, opkomend extremisme, homofobie enz.

Je volgt de man als jonge leraar die een grote betrokkenheid ontwikkelt met zijn leerlingen en met de school als instituut tot het punt dat hij zich afvraagt of hij er niet beter mee kan stoppen. Hij wordt geschilderd als een Don Quichotte die zich blijft inzetten voor zijn leerlingen, zijn vrienden, alle mensen van de school tot poetspersoneel en de portier toe, en daarbij tegen de stroom durft op te roeien. De beschrijving van de sfeer in de school en de evolutie ervan in de tijd wordt prachtig weergegeven. Het aantal personages is eerder beperkt zodat Harris hun karakters fijn kan bespreken. Misschien is het soms wat langdradig, maar storend wordt het niet. Het doet je nadenken.

In elk boek zit een spannend verhaal, waarbij Harris je mondjesmaat net voldoende gegevens geeft om erg nieuwsgierig te worden naar wat er nu precies is gebeurd. De spanning blijft, zodat je blijft lezen, maar de ontledingen van de karakters en de beweegredenen van de personages blijft centraal staan, evenals de vaste wil van Straitley om zichzelf niet te verliezen, waardoor je veel sympathie voor deze figuur krijgt.

Voor Joanne Harris en Roy Straitley dienen de mensen altijd centraal te staan. Een trilogie met een warme menselijke inslag die ik met veel genoegen heb gelezen.