Luiselli, again

Luiselli, Valeria
Archief van de verloren kinderen; vertaald door Molly van Gelder & Nicolette Hoekmeijer-, , Das Mag/Karaat, cop,<2019>, 239 pagina's, foto's.
Oorspronkelijke titel: Lost children Archive, < New York>. Alfred A. Knopf, cop. 2019
NUR 302
Groot nieuw werk van Luiselli dat voortborduurt op eerder werk, Vertel me het einde en Valse papieren over de kindmigranten uit Midden-Amerika. Deze kinderen, soms nog geen zes jaar oud, worden meegegeven met een volwassene die ze de grens over moeten smokkelen en ervoor zorgen dat ze op het dak van een goederentrein, La bestia, dagen-, en nachtenlang overleven om vervolgens . wanneer ze de woestijn lopend moeten doorkruisen, alsnog te overlijden aan hun ontberingen.
Luiselli maakt het ook in dit boek uiterst invoelbaar. Ze gebruikt hiertoe een middel dat het voor de westerse lezer makkelijker maakt de consequenties ervan te begrijpen. Luiselli laat in het boek haar eigen kind en dat van haar man van hen wegvluchten om op dezelfde plekken uit te komen als de verloren kinderen. Deze kinderen worden uiteindelijk gered omdat hun ouders, met behulp van het politieapparaat, daartoe in staat zijn. Dit deel van het boek leest als een sprookje waarvan de gruwelijkheden allemaal voorbij komen alvorens de redding komt. Het is een metafoor voor wat de verloren kinderen overkomt, alleen kunnen die laatsten geenszins rekenen op redding.
Het boek beschrijft een reis naar de zuidelijke staten van de US per auto van een samengesteld gezin dat op breken staat. De professionele belangen van de ouders blijken te veel uiteen te lopen, hoewel beide volwassenen ook veel energie steken in de omgang met hun beider kinderen. Ook dit thema gebruikte Luiselli eerder al in De gewichtlozen. L.schrijft vanuit de optiek van de vrouw, die erg moet wennen aan de naderende scheiding. In flashbacks gaat het over het vormen van dit gezin, waartoe de aanleiding de gedeelde professionele activiteiten van de volwassenen waren. Beide zijn geluidskunstenaars. Zij als documentairemaakster, hij als documentalist. Door het verhaal heen krijgen we veel weetjes te lezen over hun projecten. De verloren kinderen van de vrouw, de geschiedenis van de Apachen van de man. De kinderen zijn bijdehand en redelijk zelfstandig, al hebben ze de zorg van de volwassenen natuurlijk nog nodig. Het zijn ontwikkelingsmachines. Hun ontwikkeling dendert door in het verhaal. De kinderen profiteren in intellectuele zin van de instelling, de mindset van hun ouders. Luiselli weet rake voorbeelden daarvan te benoemen.
De loop van het verhaal wordt bepaald door de inhoud van de dozen die in de kofferbak van de auto liggen en die de documenten, boeken, geluidsfragmenten bevatten die de volwassenen nodig achten voor hun werk op reis. Ook de jongen, het oudste kind heeft al een doos, die echter nog leeg is. De inhoud van de dozen van de volwassenen wordt uitgebreid uit de doeken gedaan en geeft mij aanleiding tot verder lezen. De jongen maakt foto's met zijn, voor zijn tiende verjaardag cadeau gekregen polaroid camera. Deze foto's zijn opgenomen in het boek. In feite bevinden zich in doos V, VI en VII opnames, tekeningen, kaarten en foto's die onderweg zijn gemaakt, maar ook bijvoorbeeld overlijdensaktes van migranten die in de woestijn zijn gestorven en foto's en documenten uit de Apachen gemeenschap, het materiaal van de ouders voor hun projecten.