Gebitten parade

Luiselli, Valeria
De geschiedenis van mijn tanden, oftewel de levensloop en omzwervingen van Gustavo Sánchez Sánchez, alias Snelweg, alsmede zijn veilingcatalogus, waarin opgenomen de parabolische, hyperbolische, elliptische en allegorische uitweidingen, plus een circulaire rondgang langs beroemde plekken uit Snelweg's leven: een roman in zeven afleveringen/ geschreven door Valeria Luiselli; opgetekend door P. Menard.- eerste druk, Amsterdam: Uitgeverij Karaat, 2015.- 205 pagina's; illustraties; 20 cm.
Vertaling van: La historia de mis dientes.- Mexico-stad: Sexto Piso, 2014..Vertaald uit het Spaans
ISBN 978 90 79770 21 2

Door de roman van Maria Gainza Oogzenuw over leven door de kunst kwam ik terecht in de hedendaagse Zuid-Amerikaanse literatuur door vrouwen en met name Luiselli.
Luiselli schrijft in haar verantwoording en dankwoord bij deze roman dat ze gevraagd was om bij de opening van een tentoonstelling in de Galeria Jumex in de marginale buurt Ecatepec, net buiten Mexico-stad een tekst te schrijven. De Jumex collectie, een belangrijke collectie voor hedendaagse kunst, wordt bekostigd door de Grupo Jumex, een vruchtensapfabriek. Het idee was om in de tekst te reflecteren op bruggen tussen de getoonde kunst, de galerie en de grotere context waar de galerie deel van uitmaakt. Luiselli besloot iets te schrijven voor de arbeiders uit de fabriek.

Voor haar werk putte Luiselli uit de traditie, die van de tabaksvoorlezers in de fabrieken en die van de chapbooks, die ontstonden in de 19e eeuw. De chapbooks, goedkope uitgaven van fictie, bereikten een publiek dat traditioneel niet zo gewend was te lezen. The Pickwick papers van Dickens en La vieille fille van Balzac ontstonden als serieromans op die manier.
Er ontstond in de samenwerking met de fabriek een kleine leesgroep waarin arbeiders de door Luiselli geschreven katernen lazen en bespraken. Naar aanleiding van die gesprekken kon Luiselli werken aan de voortzetting van de katernen en die aanpassen. Dit alles gebeurde op afstand. Valeria Luiselli zat in New-York en de fabriek stond bij Mexico-stad. Er werden MP3 opnames en JPEG foto's verstuurd naar New York. Een heel geslaagd experiment, waarvan het resultaat dit boek is.

Het boek bestaat uit een aantal delen. De teksten uit de eerste vijf delen zijn gekke verhalen over de levensloop van veilingmeester Gustavo Sánchez Sánchez, zijn methoden van veilen door verhalen te verbinden aan de te veilen voorwerpen. Hier gebeurt in de tekst eigenlijk hetzelfde als in de theorie van Luiselli, namelijk een soort omgekeerd Duchampisme. De waarde en betekenistoekenning in de hedendaagse kunst en literatuur buiten de gevestigde pantheons.
De tanden uit de titel zijn de gebitten van beroemdheden als Plato, Marilyn Monroe, Charles Lamb en Chesterton. De teksten zijn doorspekt met verwijzingen in de naamgevingen. De zoon van Alvaro S.S's zoon heet bijvoorbeeld Ratzinger. Heeft Luiselli hiermee toch ook een literair geschoold publiek voor ogen? Dat kan bijna niet anders. Ze laat zich er niet over uit.

Het zesde deel bestaat uit de foto's uit de wijk Ecatepec waar de fabriek is gevestigd. Ook is er een foto van kunst uit de Jumex collectie. Deze locaties en de kunst zijn opgenomen in de verhalen., als gelijkwaardige grootheden. Met dien verstande dat de kunst (Clowns uit de installatie Where do we go from here van Ugo Rondinone) als zó afschrikwekkend wordt ervaren dat zij wordt opgenomen in de nachtmerrie van Gustavo S. S. Een adequate reactie.

Het zevende deel is een tijdlijn, waarin opgenomen hoogtepunten uit het leven van Gustavo S. S. In deze tijdlijn verbindt Luiselli feiten uit de levens van beroemde filosofen en schrijvers (2002 Ongeveer 1900 jaar geleden schreef Tacitus zijn Dialogus de oratoribus) met die uit het leven van protagonist Alvaro S.S. En de buurt Ecatepec. In die zin is ook dit deel een herhaling van de oorspronkelijke opzet.