Onderdompeling

Dit boek heeft me gegrepen. Ik kan echter niet goed verklaren waarom het zo’n indruk heeft achtergelaten. Zo ben ik geen liefhebber van de who-dunnit-thriller en deze valt duidelijk in die categorie. Tenzij het verhaal een stevige plotlijn heeft met de nodige verrassende wendingen ... helaas … niets van dat alles in dit boek. Ook haak ik al snel af als er te veel personages ten tonele worden gevoerd. Voor mijn gevoel heb ik kennis gemaakt met het halve stadje, met naam en toenaam en ieder zijn eigen korte of wat langere geschiedenis. Dat vergt wel de nodige concentratie van de lezer.

Wat Dobyns erg goed kan (ik zou zelfs durven stellen: beter dan Stephen King) is het beschrijven van het dagelijkse leven in een doorsnee stadje. En vervolgens de impact die bepaalde (bovennatuurlijk of in dit geval natuurlijke) gebeurtenissen hebben op de inwoners van dat stadje. Heel langzaam, het kruipt en sluipt erin, gaat iedereen elkaar verdenken, iedereen wordt achterdochtig, iedereen wordt verdacht. Echt briljant op papier gezet. Maar je moet het wel willen zien.

Kortom: geen tussendoortje maar een verhaal waarin je je moet onderdompelen. En de schrijfstijl van Dobyns zorgt ervoor dat je nauwelijks moeite hoeft te doen om onder te dompelen. Hij trekt je behoedzaam maar meedogenloos naar onder, het verhaal in, het stadje in. Telkens als het wat saaier dreigt te worden en je even naar boven wilt om adem te halen, voert Dobyns de spanning weer een beetje op. De spanningsboog blijft strak staan.

Wat daarbij uitstekend werkt is het gebruikte perspectief. En dat is volgens mij – maar ik weet het dus nog steeds niet zeker – de kracht van dit boek. We lezen het verhaal vanuit het perspectief van een middelbare man, respectabel inwoner en docent op de plaatselijke middelbare school. Dobyns combineert dit ik-perspectief op handige wijze met het alwetende perspectief. Hier en daar wordt het wel aangegeven als een hoofdstuk of paragraaf bijvoorbeeld begint met ‘Later hoorde ik van Jantje …’ of ‘Pietje vertelde mij de volgende dag …’. Maar zo nu en dan is het niet duidelijk en dan wordt de lezer op het verkeerde been gezet. Het ik-perspectief is in een verhaal per definitie onbetrouwbaar: de lezer kan een vertekend beeld krijgen omdat de verteller liegt of de dingen mooier voorstelt dan ze zijn. Je blijft als lezer dan automatisch op je hoede. Omdat Dobyns de combinatie maakt met het neutrale en objectieve alwetende perspectief, raak je als lezer dus in verwarring. Door dit ‘trukje’ wordt je onbewust net zo achterdochtig als de bewoners van het stadje en dus op een soort metaniveau het verhaal ingetrokken.

Sorry .. ik word wat technisch met mijn geneuzel.

Gewoon een lekker boek waar je je helemaal in kunt verliezen. Veel leesplezier!