Inhoudsloos ingewikkeld en gelaagd leeg

Iemand die samen met Moshfegh bij een Starbucks in de rij stond moet hardop hebben gezegd: "Volgens mij is er nog geen roman die duidelijk maakt hoe enorm veel apathie een depressie kan veroorzaken”.
Waarop Moshfegh zei: "Hou m’n latte even vast".

Het verhaal vindt plaats rond de eeuwwisseling, in de transitie van overvloed en onschuld uit de jaren ’90 naar het terrorisme en de angst van het begin van de 21ste eeuw.
En je ziet al van ver aankomen dat we afstevenen op de Twintowers van 9/11.

De vertelster blijft naamloos, ze is mager, mooi, rijk en wees en ze maakt een bijna levenloze indruk. Dat versterkt het verhaal van de apathische depressiviteit waarbij ze van plan is om een jaar in winterslaap te gaan om haar emoties weg te slapen, gehuld in een cocon van kleurrijke farmaceutische middelen. Ze vindt een psychiater die haar eindeloos medicijnen blijft verstrekken. Net als haar medicijnen, neemt ze haar apathie in extreme doses. Ze is totaal ongeïnteresseerd in zichzelf en in de rest van de wereld.

De plot, of het ontbreken daarvan, heeft een vreemde droomachtige kwaliteit van herhaling en wazigheid. De vertelster begint flauw te vallen en dingen te doen zonder dat ze wakker is; ze geeft feestjes, gaat winkelen, plaatst haar telefoon op vreemde plekken, valt haar oude vriendjes lastig, en ga zo maar door. Haar black-outs duren dagen en laten haar totaal verbijsterd achter over wat ze heeft gedaan.

We hebben zelf depressiviteit van dichtbij meegemaakt. Een hele heftige periode waar we met tegenstijdige gevoelens op terugkijken: inhoudsloos en tegelijk enorm ingewikkeld, leeg maar tegelijk gelaagd op vele niveaus. Net als dit boek en net als de vertelster. Veel herkenning dus. Zelfs de psychiater die alleen maar meer medicijnen blijft voorschrijven. Dat lijkt op het eerste oog cynische humor, maar geloof mij: zo gaat het ook bij ons in de gezondheidszorg.

Terwijl je het boek een afstandelijk antidrama zou kunnen noemen, geeft het verhaal bij mij als lezer juist de nodige emoties. Knap gedaan maar het zal niet bij iedereen in de smaak vallen.