Neem niet op

Maine, 1970. Zeven kinderen worden bewusteloos langs een snelweg gevonden. Ze weten niet wie ze zijn of waar ze vandaan komen, en geen enkele therapie kan hun herinneringen terugbrengen. Uiteindelijk worden ze geadopteerd en verdwijnen ze uit beeld — tot twintig jaar later, wanneer Ed Constance, een van hen, wordt ingehaald door zijn verleden. En dan gaat de telefoon.

Het openingsdeel is ijzersterk. De vondst van de kinderen en het totale gebrek aan houvast zijn beklemmend en intrigerend, en zetten meteen een onheilspellende toon neer. Vooral Eds perspectief maakt indruk: zijn angst, verwarring en het ontbreken van herinneringen worden zo invoelbaar beschreven dat je direct voelt dat hier iets fundamenteel mis is. Zijn moeilijke jeugd, onverklaarbare triggers en fragmentarische herinneringen laten zien hoe diep het verleden doorwerkt in wie hij is geworden.

Wanneer Ed besluit zelf op onderzoek uit te gaan, keert de dreiging voelbaar terug. Tijdens zijn zoektocht naar een van de andere kinderen, Shannon — met wie hij destijds een bijzondere band had — begint hij steeds meer te beseffen dat hun levens onderdeel zijn geweest van een gruwelijk, vooropgezet plan. Vanaf dat moment wordt het verhaal steeds paranoïder: Ed begint te twijfelen aan alles en iedereen, en niets lijkt nog toeval.

Na dit sterke begin voelt het vervolg voor mij minder krachtig. Er worden veel personages geïntroduceerd en uitgebreid toegelicht, waardoor het verhaal soms te informatief en langdradig wordt. Hoewel ik begrijp dat zij een rol spelen binnen het grotere geheel, ging dit voor mijn gevoel ten koste van de spanning en het tempo. Zelfs richting het einde — wanneer de dreiging en actie weer toenemen — bleef het verhaal voor mij relatief traag en minder scherp dan gehoopt.

Het psychologische aspect is daarbij bijzonder sterk uitgewerkt. De impact van trauma, controle en manipulatie voelt zó overtuigend dat het bijna beangstigend realistisch wordt. Ed zal zijn verleden nooit volledig achter zich kunnen laten; hij leeft als een tikkende tijdbom, met voortdurende alertheid en weet nooit wanneer een woord of situatie hem opnieuw uit balans brengt.

Neem niet op is daarmee een beklemmende thriller waarin paranoia, controle en manipulatie centraal staan. Vooral het psychologische portret van Ed en de vraag hoe ver invloed kan reiken over een mensenleven geven het verhaal blijvende impact.