EEN RAUWE PAREL

"Een kind dat zijn ouders verliest wordt wees, een vrouw die haar man verliest wordt weduwe, maar er was geen woord voor ouders die hun kinderen verloren hadden".

Verschoppelingen speelt zich af in de plaats Modderrivier, in het eind van de jaren zeventig van de vorige eeuw. Mao Zedong is net overleden en de Chinese maatschappij is op zoek naar een nieuwe balans.

Centrale gebeurtenis in Verschoppelingen is de executie van Gu Shan, een jonge contra-revolutionaire met opstandige denkbeelden (volgens de communistische Partij) die ter dood wordt veroordeeld.

Rondom dit gegeven worden vijf verhaallijnen uitgezet, waarin de hoofdpersonen van het boek duidelijk en met diepgang worden neergezet; al snel herken je de denkbeelden, het gedrag en de daaruit voortvloeiende consequenties van en voor de hoofdpersonen. Geleidelijk aan ontspint zich een verband tussen de verhaallijnen, waarvan je in eerste instantie niet zou denken dat deze bij elkaar zouden komen. Op subtiele wijze verweeft Yiyun Li zonder opsmuk de verhalen aan elkaar tot een geheel en dan komen alle thema's van het boek tot wasdom!!

Status / familie-eer / traditie / gezichtsverlies / onderdanigheid aan ouders en de Communistische Partij, het zijn stuk voor stuk thema's welke in de gehele geschiedenis van China terugkomen en nog steeds actueel zijn. Yiyun Li weet ze aan elkaar te verbinden in een prachtig verhaal.

Yiyun Li heeft een rauwe harde schrijfstijl met af en toe lange, uitweidende zinnen, welke echter wel bijdragen aan de inhoud van het verhaal.
Zij schept met de door haar opgeroepen sferen een uitstekend beeld van het China eind jaren zeventig vanuit alle lagen van de bevolking: de arbeiders, de Partij-functionarissen, de armen en bedelaars, contra-revolutionairen en trouwe Partij-aanhangers. Het is een mooi tijdsbeeld, welk echter helaas nog steeds geldt voor de huidige Chinese maatschappij.

Bijzondere aandacht wordt gevraagd voor leraar Gu in het verhaal, die vanuit zijn status als gerespecteerd schoolhoofd, een uiterst actuele beschrijving geeft van de veranderingen in China. Via zijn stem en stellingen en meningen weet Yiyun Li haar persoonlijke mening over China te verwoorden en een plek te geven. De bevlogenheid en intensiteit van deze alinea's staan op hoog niveau en kunnen beschouwd worden als een hoogtepunt van het boek, duidelijk persoonlijk gemotiveerd vanuit de schrijfster.

"We worden gevangenen van onze eigen overtuigingen, niemand kan aan dat lot ontsnappen, en dat, mijn liefste vriendin, is de enige democratie die de wereld biedt".

"Ze denken dat ze revolutionair en progressief zijn, dat ze de wereld een grote dienst bewijzen door hun lot in eigen hand te nemen, maar wat is revolutie anders dan een systematische manier van de ene soort om de andere levend op te vreten".

"Een volmaakte cirkel, dacht leraar Gu; je leven begon met de pijn uit je vorige leven, je werd groot en wierp die last af, maar alleen om nieuwe pijn op te doen voor je volgende leven...."

In het laatste hoofdstuk weet Yiyun Li alle verhaallijnen af te ronden en alle verbanden keurig te beëindigen. Van alle hoofdpersonen wordt het lot verteld en de toekomst geschetst.

Een schitterende apotheose valt je als lezer ten deel, wat aangeeft dat heel veel in China verbeterd en gemoderniseerd is, maar wanneer het er echt op aankomt de oude wetten, gebruiken en tradities nog steeds springlevend zijn!!!

Wat een mooi boek om te lezen......