Op naar de top

'Zuurstofschuld' is een wat moeizame titel, maar deze roman over klimmen in het hooggebergte is prachtig. We lezen hoe Walter leert klimmen van Lenny op een brug in de stad waar hij studeert. Hij krijgt hierbij een sterk gevoel van vrijheid, ze worden vrienden en samen klimmen ze in de Alpen en de Himalaya. Ze stellen hun doelen steeds hoger, schrijven boeken over hun reizen en worden beroemd. Het is geen vriendschap van grote woorden en dito gevoelens, maar van een gedeelde passie om samen de top te bereiken.

Lenny trouwt, sticht een gezin en gaat in Voorburg wonen. Tot Walters teleurstelling doet Lenny abrupt afstand van het klimmen, zijn klimspullen staan in een hoek en lijken hem niets meer te doen. Hun gedeelde passie is gedoofd en daarmee komt ook aan hun vriendschap een eind. Aan dit verraad van Lenny maken ze weinig woorden vuil. Voortaan gaat Walter alleen op pad. Walter is een einzelgänger. Tijdens zijn ultieme klim in de Himalaya (van de Cho Oyu in Nepal, vermoed ik) ontmoet hij de jonge Amerikaan Monk, maar tot ware vriendschap wil het niet komen. Monk merkt wel dat Walter erop achteruit gaat, terwijl Walter zijn lichamelijke gebreken zoveel mogelijk ontkent.

De roman geeft een idee van de vechtersmentaliteit van klimmers: het bereiken van zoveel mogelijk records in de hoogte, de snelheid of het aantal toppen. Maar veel van die prestaties zijn door de commercialisering van de klimsport gereduceerd tot banale transacties.

Toine Heijmans geeft precieze en beeldende beschrijvingen van wat Walter denkt, doet en voelt tijdens het klimmen. Van heroïek is geen sprake. Voor Walter is klimmen leven: hij heeft het altijd gedaan en zal het uit trouw aan zichzelf levenslang blijven doen.