Indrukwekkende tijdreis

De titel 'Het pad van de vrede' zou de suggestie kunnen wekken dat het er vreedzaam aan toe gaat in dit boek van Anthony Seldon. Kijk je even verder en lees je de ondertitel 'Een wandeling langs het westelijk front' dan gaan de alarmbellen af, want wie kent niet het begrip 'het westelijk front' waarover al zoveel reportages zijn gemaakt en vele boeken zijn geschreven? Een passage in een van de brieven van de (in 1915 gesneuvelde) Britse soldaat Alexander Douglas Gillespie over een 'Via Sacra', een pad langs de plekken waar gevochten is en zoveel slachtoffers vielen inspireert Seldon tot het maken van de 'wandeling'. Na veel voorbereiding doet Seldon verslag van deze wandeltocht, hij vervlecht de strijd van de soldaten met zijn eigen verleden

'Ook ik ben op zoek naar een verloren geestelijk gebied, een lange laan die me leidt naar een cirkel van licht, naar een plek van diepe vrede.' pag. 125

Aan het begin van elk hoofdstuk staat een kaartje van de etappe die gelopen wordt. Dwars door het landschap waarin de auteur melding doet van de beslommeringen, kenmerkend voor zo'n zware tocht, krijgen we te lezen welke gevechten er hebben plaatsgevonden. Namen, details, strategieën, veldslagen, missers en successen wisselen elkaar in rap tempo af en de combinatie van de werkelijke tocht met WOI maakt een diepe indruk. Seldon loopt de meeste tijd alleen en relativeert zijn eigen lichamelijke besognes, die soms helemaal niet mals zijn, door aan de soldaten te denken die onder compleet andere omstandigheden moesten zien te overleven.

Een waardevolle toevoeging zijn de vele auteurs die schreven over de oorlog met al zijn verschrikkingen. Romans, non-fictie en gedichten krijgen een vermelding. Verder is er aandacht voor de schilderkunst en de acceptatie ervan, alles op zijn tijd. Stille getuigen zijn de talloze monumenten onderweg, ook waar niets meer te zien is omdat alles verwoest is en onleefbaar geworden, hele dorpen zijn verdwenen. Wat dat betreft kent de tocht vele gezichten, op de achterflap staat te lezen dat de tocht 'Europa's mooiste en meest tot de verbeelding sprekende landschappen doorkruist', maar dit is geen toeristische tocht met hoofdzakelijk mooie vergezichten en onverharde wandelpaden. Regelmatig voert de tocht over drukke verkeerswegen en ook lukt het niet altijd in één keer goed te lopen, ondanks alles zet Seldon door.

Zijn privéleven is interessant, uitgebreid vertelt hij over zijn voorouders, zijn loopbaan en zijn liefdes, dit maakt hem tot een betrokken mens die gedreven is zijn doel na te streven, maar ook hulp weet te vragen wanneer dat nodig is. Het medische aspect valt niet te verwaarlozen, allereerst zijn eigen pechgevallen, maar veel schrijnender zijn zij die uit de oorlog kwamen met blijvend lichamelijk letsel en/of psychisch lijden. Voor hen is het leven voorgoed veranderd net als voor de nabestaanden van de vele gesneuvelden.

Laat dit pad van de vrede, van de Frans-Zwitserse grens tot het Kanaal, veel gebruikt worden, goed bewegwijzerd en toegankelijk voor iedereen, juist nu er weer aan onze grenzen gevochten wordt. Goed dit boek er gekomen is, het uitgebreide fotokatern in het midden geeft een mooi beeld van een aantal besproken personen en plaatsen.