Onrecht binnen de 19e-eeuwse psychiatrie

Edith Foster maakt zich niet druk over wat anderen van haar vinden. Ze geniet met volle teugen van wat ze het liefste doet: schermen en fietsen. In de ogen van velen wordt ze dan ook, op z'n zachtst gezegd, als eigenaardig beschouwd. Binnenkort zal ze kunnen beschikken over de royale erfenis die haar ouders haar hebben nagelaten en niet meer onder toeziend oog van haar oom en voogd staan, met wie ze geen hechte band heeft.

Ediths ergst denkbare nachtmerrie wordt werkelijkheid als haar oom haar onder valse voorwendselen laat opnemen in het krankzinnigengesticht op Blackwell's Island. Zal ze ooit weg kunnen vluchten van deze vreselijke plek en herenigd kunnen worden met haar vriend en geliefde Raoul 'Bane' Banebridge?

In 1887 aanvaarde de Amerikaanse journaliste Nellie Bly (pseudoniem van Elizabeth Jane Cochrane) een undercoveropdracht van de New York World. Ze deed zich voor als krankzinnige en liet zich opnemen in het gesticht op Blackwell's Island met als doel de meldingen van wreedheid en verwaarlozing te onderzoeken. Haar verslag, dat bestond uit meerdere artikelen, werd later gebundeld tot het boek 'Ten Days in a Mad-House' ('Tien dagen in een gekkenhuis'). Deze waargebeurde geschiedenis vormt de basis voor dit verhaal.

Na een rustig, wat voortkabbelend begin word je algauw meegenomen in het drama van Ediths gedwongen opname. De beschrijvingen van de erbarmelijke omstandigheden in het psychiatrische ziekenhuis, het minachten, treiteren en gruwelijk mishandelen door het personeel onder het mom van 'behandelingen', geven je een beeld van hoe verschrikkelijk het voor de vrouwelijke patiënten geweest moet zijn. Velen waren, net als (de fictieve) Edith, geestelijk volkomen gezond, maar hadden geen enkel recht van spreken. Het is zeer schokkend om te beseffen dat dit alles werkelijk heeft plaatsgevonden.

De ontwikkeling van vriendschap naar een liefdesrelatie tussen de hoofdpersonages gaat voor mijn gevoel wel behoorlijk snel. Tevens zorgen toevalligheden ervoor dat sommige gebeurtenissen wat minder realistisch overkomen; daarnaast wordt het boek redelijk vlug afgerond. De schrijfster heeft echter een mooie balans gecreëerd tussen romantiek en spanning en vooral dat laatste houdt er flink de vaart in. Mocht je nu denken: 'Dit onderwerp is mij te heftig', geen zorgen, het verhaal is geen zware kost. Al met al is 'Een onfortuinlijke geschiedenis' een onthutsende roman die het onrecht binnen een 19e-eeuws krankzinnigengesticht aan de kaak stelt, maar waarin je ook leest dat er wordt opgekomen voor de psychisch kwetsbaren en er hoop gloort.