Advertentie

Hebban vandaag

Review /

Persoonlijke zoektocht in politieke brandhaard

door Hebban Crew 16 reacties
De 27-jarige Indiase schrijfster Madhuri Vijay debuteert met de roman ‘Het verre veld’, waarin ze geen politieke standpunten inneemt, maar dat oordeel aan de lezer laat. ‘Deze debuutroman is daarom vooral een knap inkijkje in de psyche van een jonge vrouw,’ schrijft Hebban-recensent Nicole van der Elst.

In 2020 verschenen bij Uitgeverij Meulenhoff en vertaald door Ronald Vlek.

Het verre veld van Madhuri Vijay

Na haar moeders dood reist Shalini, een bevoorrechte en rusteloze jonge vrouw uit Bangalore, naar een afgelegen Himalaya-dorp in Kasjmir, de woelige noordelijke regio van India. Ze gelooft dat het verlies van haar moeder verband houdt met de verdwijning van Bashir Ahmed tien jaar geleden, een charmante kasjmierverkoper die vroeger regelmatig haar ouderlijk huis bezocht. Maar Bashir Ahmed blijkt niet gemakkelijk te vinden en tijdens haar reis wordt Shalini geconfronteerd met de politieke onrust in Kasjmir, en de consequenties daarvan voor de plaatselijke bevolking en de familie die haar in huis neemt. Wanneer het leven in het dorp steeds meer beladen wordt en oude conflicten dreigen uit te barsten in geweld, voelt Shalini zich gedwongen keuzes te maken. Keuzes die gevaarlijke gevolgen hebben voor de mensen van wie ze juist is gaan houden. In Het verre veld verweeft Madhuri Vijay op meesterlijke wijze de Indiase politiek in meeslepend proza over verdriet, schuld en de grenzen van mededogen.

Madhuri Vijay werd geboren in Bangalore, India. Ze won de Pushcart Prize voor haar artikelen in verschillende media en magazines. Begin 2019 verscheen haar debuutroman The Far Field, dat in 2020 in Nederlandse vertaling verscheen. De roman werd genomineerd voor (en won) verscheidene literaire prijzen.  

Recensie: Persoonlijke zoektocht in politieke brandhaard ****

Door Nicole van der Elst

Shalini is begin twintig als haar moeder overlijdt. Terugkijkend op haar jeugd in Bangalore probeert ze vat te krijgen op deze ongrijpbare vrouw, die soms ironisch en snoeihard oordeelde over de mensen in haar omgeving. Haar moeder bloeide alleen op als kledingverkoper Bashmir Ahmed langskwam. Zich vastgrijpend aan deze prettige herinnering gaat Shalini naar hem op zoek, met als enige houvast de verhalen die hij vertelde over zijn geboortedorp in de bergen van de Indiase provincie Kashmir.   

In Het verre veld, de prijswinnende debuutroman van Madhuri Vijay, vertaald door Ronald Vlek, kijkt de inmiddels dertigjarige Shalini terug op haar zoektocht. Opvallend is dat de eerste pagina direct begint met een bekentenis. ‘Zes jaar geleden verdween een man die ik kende uit zijn huis in de bergen. Hij verdween deels vanwege mij, vanwege dingen die ik had gezegd, maar ook vanwege dingen die ik, tot nu toe, niet heb durven zeggen.’ Hoewel je als lezer door deze toon direct bij haar levensverhaal wordt betrokken, duurt het een hele tijd voordat je snapt naar welke gebeurtenis deze bekentenis verwijst.  

Shalini blikt in het eerste deel van de roman namelijk terug op haar jeugd, waarin ze als kind altijd op haar hoede was. Ze wist nooit hoe haar moeder op alledaagse gebeurtenissen zou reageren: achteloos, geïrriteerd of vol vreugde. Dit laatste gebeurde alleen bij bezoeken van Bashmir Ahmed, en deze vreugdevolle herinneringen uit haar vroege kindertijd worden afgewisseld met terugblikken op het leven van de bijna volwassen Shalini, zoals haar studententijd en haar eerste baan bij een non-profit organisatie. De rusteloosheid van een opgroeiend en bevoorrecht kind komt in het eerste deel van de roman goed naar voren, net als de snelheid van het leven in een Indiase metropool, waarbij het moeilijk is om jezelf terug te trekken in de kolkende mensenmassa van een miljoenenstad.  

Op zoek naar zichzelf en de precieze relatie tussen haar moeder en kledingverkoper Bashmir, besluit Shalini halsoverkop naar Kashmir te reizen. Hoe weinig ze weet van de verhitte situatie tussen hindoes en moslims in dit gebied blijkt wanneer ze na een lange reis aankomt in de stad Kishtwar en een verbrande moskee ziet. ‘Toen viel mijn blik op iets vreemds, de verbrande resten van een groot, gedeeltelijk verwoest gebouw waar aan één kant een verkoolde toren uit oprees. Terwijl ik daar zo stond, klonk er ergens bij, of uit het binnenste van het gebouw een diepe, doordringende stem van een man, met een door merg en been snijdende toon van verdriet en wanhoop.’  

Het is een verdienste van de schrijfster dat er in de roman nooit een waardeoordeel over de politieke situatie wordt gegeven, maar dat Shalini observeert en luistert naar de verhalen van de mensen uit dit gebied.

Uit deze simpele observatie blijkt hoe weinig mensen uit andere delen van India weten over deze brandhaard. Het is een verdienste van de schrijfster dat er in de roman nooit een waardeoordeel over de politieke situatie wordt gegeven, maar dat Shalini observeert en luistert naar de verhalen van de mensen uit dit gebied. Ze logeert bijvoorbeeld bij een familie waarvan de zoon op klaarlichte dag is ontvoerd en ze hoort ze in het geboortedorp van Bashmir over een groep hindoes die is vermoord. Net als Shalini zelf, moet je als lezer een oordeel vormen, zowel over de politieke situatie als over hoe de hoofdpersoon zich beweegt in een omgeving waar ze als vreemdeling een tijdje verblijft. Doordat je de politieke situatie grotendeels vanuit Shalini meekrijgt, voert deze nooit de boventoon. Zij is op haar eigen persoonlijke zoektocht en is zich niet bewust van het dunne koord van begrip en onbegrip, waarop ze in haar contact met de verschillende bevolkingsgroepen uit de regio voortdurend balanceert. 

Deze debuutroman is daarom vooral een knap inkijkje in de psyche van een jonge vrouw, die wanhopig op zoek is naar een positief beeld van haar moeder.  

Deze debuutroman is daarom vooral een knap inkijkje in de psyche van een jonge vrouw, die wanhopig op zoek is naar een positief beeld van haar moeder. Dat ze hiervoor moet afreizen naar de politieke brandhaard van India, geeft het verhaal een extra lading. Want hoezeer Shalini ook het goede probeert te doen, Het verre veld laat zien dat je je eigen achtergrond en waardeoordelen overal met je meeneemt.

Andere romans over India

 

Nicole van der Elst is literatuurwetenschapper en oud-hoofdredacteur van de Boekenkrant. Sinds 2019 recenseert ze voor Hebban.

profiel

Meer recensies van Nicole:

 

    

Elke dag het laatste nieuws in je mailbox?

Zet de Hebban Lunchupdate aan in je profiel of meld je hier aan.


Over de auteur

Hebban Crew

2111 volgers
0 boeken
0 favorieten
Hebban Crew


Reacties op: Persoonlijke zoektocht in politieke brandhaard

 

Gerelateerd

Over

Gesponsorde boeken