Indrukwekkend epos

Ik ben opgegroeid met de Afsluitdijk. Voor ons was het de verbinding met het Westen van ons land met de bus. In 1989 verhuisde ik naar Den Haag en ging jaren via Utrecht naar mijn ouders met de trein, tot de Interliner kwam en je met trein en bus naar Friesland kon reizen op 1 kaartje. Het scheelde een uur reistijd. En altijd als we bij de Afsluitdijk kwamen was ik bijna thuis bij mijn ouders. Als ik weer naar huis ging, kwam dit gevoel in Alkmaar, nu alleen de trein nog naar Den Haag.

De Afsluitdijk heb ik altijd bewonderd. Hoewel er maar twee wegen zijn is het een imposant en fenomenaal staaltje arbeidswerk, letterlijk. Met de afsluiting werd De Zuiderzee Het IJsselmeer. Nooit heb ik stil gestaan bij de gevolgen hiervan, tot ik dit boek las. Eva Vriend schreef ‘Eens ging de zee hier te keer’, het verhaal van de Zuiderzee en haar kustbewoners. De afsluiting heeft vele levens veranderd.

Vriend heeft haar verdiept in de verhalen van vier families, uit Urk, Volendam, Spakenburg en Wieringen. Zij ging zeer consciëntieus tet werk en vertelt tot in de detail hoe mensen leefden en overleefden, hun beroep veranderden en hoe men er nu tegenaan ziet. Want eens een visser, altijd een visserman. Dat werd van vader op zoon doorgegeven en geldt nog steeds. Maar er moest geld op de plank komen en andere beroepen deden hun intrede. Niets laat Vriend onbelicht, ook de negatieve ontwikkelingen zoals smokkel en drugscriminaliteit niet.

Er is veel gedegen onderzoek verricht door Vriend en zij heeft veel gesprekken gevoerd. Niets laat ze achterwege. Er wordt wel concentratie gevergd van je als lezer, want ze springt regelmatig over op een ander verhaal en er komen heel veel namen in voor. Dat is ook mijn kritiekpunt, met minder details, minder namen en wat meer bundeling van de verschillende verhalen zou ‘Eens ging de zee hier tekeer’ een vloeiend geschreven epos zijn geworden, nu is het soms een opsomming geworden. En dat is jammer en onnodig. Maar dat neemt niet weg dat ik genoten heb van de geschiedenislessen die Vriend mij gaf. ‘Eens ging de zee hier tekeer’ is een imposant boek geworden over een ingrijpende gebeurtenis in onze Nederlandse historie. Een aanrader.