''Je weet niet wat oorlog is''

"Je weet niet wat oorlog is...maar na het lezen begrijpen we wel veel beter hoe het is voor jonge en oude mensen, voor families en gemeenschappen die een oorlog hebben meegemaakt en er nog middenin zitten...Als we het samen hebben gelezen, zullen we het niet vergeten.''

Deze zinnen zijn uit het voorwoord van Yeva's dagboek, geschreven door Michael Morpugo, en ze zijn absoluut waar. We zullen nooit weten wat het is om angst te hebben voor inslagen, we zullen nooit weten wat het is om plots huis en haard te moeten verlaten en we zullen nooit weten of we ons land en dierbaren nog wel terug zien. Gelukkig maar.

Yeva's Dagboek geeft een indrukwekkend verslag vanaf de allereerste raketinslag op 24 februari 2022.
Yeva, een meisje wat tien dagen eerder op 14 februari haar twaalfde verjaardag nog in vrijheid en onschuld vierde. Ondanks alle voortekens had niemand gedacht dat de oorlog werkelijkheid zou worden.

Het dagboek leest makkelijk en heeft een goede opmaak. Het sfeerbeeld wordt versterkt door weergave van Whatsapp gesprekken tussen Yeva en haar vrienden. De angst en bezorgdheid zijn in die gesprekken goed te voelen. Ook geeft het aan dat door social-media de mensen, ondanks onderduiken en/of vluchten, met elkaar verbonden blijven. Elke dag in het dagboek begint met de krantenkoppen van die dag. Dat geeft een hele goede impressie van wat er gaande is. Ook de foto's in het dagboek versterken de impact van het verhaal.

Yeva heeft het geluk dat ze relatief snel en veilig met haar oma kan vluchten. Ze neemt haar dagboek mee en dat wordt onbewust een heel belangrijk verslag.
Of Yeva altijd al op de wat volwassenen manier geschreven heeft is moeilijk te oordelen als lezer. Voor haar leeftijd komt ze, wat mij betreft, te volwassen over. Dat levert soms wat verbazing, dan wel irritatie, op omdat je de zinsopbouw of het woordgebruik niet bij zo een jong meisje verwacht. Toegegeven op de foto's komt ze ook wat ouder over.

Yeva's dagboek wordt enigszins vergeleken met 'Het Dagboek van Anna Frank'. Daar kan ik me niet in vinden. De vlucht van Yeva uit Oekraïne naar het veilige Dublin verloopt gelukkig veilig en vlot. Anna Frank heeft een hele andere beleving van de oorlog meegemaakt. Meer zoals de achtergebleven vrienden van Yeva. Ondergedoken in oorlogsgebied, verstopt tegen de vijand en aanvallen vanuit de lucht, met de angst of ze de volgende dag wel zullen halen.
Een meerwaarde is zeker dat je op het einde een verslag krijgt van hoe het de meeste vrienden nu vergaat. Dat is erg goed gedaan.
Diep respect voor de oma van Yeva, die de zorg voor haar volledig op zich neemt.

Ook zou ik het boek zeker aanraden om op scholen te gaan lezen. Eigenlijk is het voor iedereen wel goed om het te lezen. Ondanks dat de oorlog namelijk relatief dichtbij is ervaren de meeste het nog steeds iets als 'een ver van me bed show'. Alleen klagen ze wel over de stijgende kosten in de winkels en de energieprijzen. Natuurlijk ook heel erg maar niet te vergelijken. We leven hier nog wel steeds in vrijheid. Het belangrijkste goed wat we hebben.

Zoals Yeva zelf zegt: "De blauwe lucht, felle zon, frisse lucht - het lijkt allemaal zo mooi. Ik weet nu dat we ervan moeten genieten.''