Met bijgeloof doordrenkt gothic plattelandssprookje waadt door duistere zussenvloek

Willa Fernsby woont samen met haar vijf zussen en hun papper in het ondoorgrondelijke moerasland. Aan het begin van dit ‘gothic plattelandssprookje’, zoals Lucy Strange De zusjes in het Verzonken Moeras in het nawoord omschrijft, is de twaalfjarige Willa in een hoog oplopende ruzie verwikkeld met haar papper. Oudste zus Grace moet van hem trouwen met de welvarende, maar veel oudere Silas Kirby. Willa is het daar niet mee eens en doet er alles aan om de uithuwelijking tegen te houden. Tevergeefs, want aanleiding voor het wrede lot van Grace is pappers hardnekkige angst voor ‘de vloek van zes dochters’. Het volksrijmpje voorspelt dat de zesde dochter hem ‘in ’t graf’ legt als de overige vijf niet trouwen, het huis op orde houden of werken op de boerderij. Na een nachtelijk bezoek van de zussen aan het mysterieuze Vollemaancircus is Grace spoorloos verdwenen. Willa besluit het duistere moeras in te trekken op zoek naar haar zus.

Gestoeld op mythologie, folklore en diverse traditionele en heidense vieringen schept Strange een beklemmende community in het moeraslandschap. De bewoners worden beheerst door bijgeloof. Het lezen van boeken wordt als een heidense bezigheid beschouwd waar straffen op staan. Strange gaat hier losjes mee om als de focus verschuift naar de eigenwijze opoe van de zusjes Fernsby en het verhaal van hun overleden mammer. Willa is een sterk personage dat vasthoudt aan haar eigen overtuigingen. Als tweede zus in het gezin voelt ze de verantwoordelijkheid om de rest van te beschermen tegen pappers wrede beslissingen: ‘Ik laat me geen slaaf van de vloek worden, of van hem’. Dit maakt haar aan de ene kant rebels, maar ook integer. Ze krijgt daarbij steun van jongste zus Darcy, die het volksrijmpje kracht bijzet. Daarmee passen Willa en Darcy in het rijtje heldinnen uit Stranges vorige boeken: Het geheim van het Nachtegaalbos, Ons kasteel aan zee en gothic novel De geest en het meisje. Waar deze romans een meer historische verhaallijn hadden, zinken Willa en haar zussen langzaam weg in een met folklore doordrenkt moeras vol dolende geesten, magie, ketterij en de altijd op de loer liggende ‘moeraskoorts’ die de lijn tussen droom en werkelijkheid dun houdt.

Strange situeert De zusjes uit het Verzonken Moeras niet in een tijdsperiode. Dit maakt het tot een tijdloos sprookje waarin familiebanden centraal staan. De opdeling Midwinter, Voorjaar en Midzomer (gebaseerd op vieringen als Yule, Beltane (meifeest) en de zomerzonnewende) geeft enige houvast als de verhaallijn door het duistere moeras waadt. De vertelling koerst meermaals op verschillende richtingen af en dat geeft het boek iets onbestemds – zeker in combinatie met de vochtige, donkere omgeving waar alles in schaduwen is gehuld. Het moeras komt tot leven door het (deels verzonnen) dialect uit de streken rond Kent en Sussex die Aleid van Eekelen-Benders soepel heeft teruggebracht tot ‘papper’ en ‘mammer’. De zeven draslanden in De zusjes in het Verzonken Moeras, waaronder Holte-In-Het-Moeras, werden geïnspireerd door de Romney Marsh waar in 1910 voor het laatst malaria werd geconstateerd. Maar als er één boodschap in deze slibberige familiequeeste zit, is het opoes advies aan de zusjes ‘not to be druv’, vrij vertaald als ‘wij laten ons niet intomen’; een leus over ‘kracht, solidariteit en koppigheid: de geest van vrijdenkende mensen’. En daarmee brengt Strange met haar vierde jeugdroman vooral een eerbetoon aan vrouwelijke personages die strijden voor hun eigen rechten.

Deze recensie verscheen eerst op www.elineschrijfthier.nl