blijft hangen

Ik sloeg Op die ene dag van Michael Rosen, open zonder echt te weten wat ik moest verwachten, en ergens halverwege merkte ik dat ik mijn adem inhield. Niet omdat er iets spectaculairs gebeurde, maar net omdat alles zo stil en echt aanvoelt. Het is een boek dat niet roept, maar fluistert, en precies daardoor komt het binnen.

Michael Rosen vertelt een verhaal dat gebaseerd is op waargebeurde feiten, en dat voel je. Zijn taal is sober, bijna kaal, maar nooit leeg. Hij laat veel ruimte tussen de regels, en als lezer vul je die vanzelf in. Terwijl je leest, groeit het besef dat dit geen fictie is, maar een stuk geschiedenis dat iemand werkelijk heeft meegemaakt. Dat maakt het confronterend, maar ook bijzonder waardevol.

Wat mij opviel, is hoe het boek je doet stilstaan. Het idee van leven van dag tot dag wordt heel tastbaar. En ondanks alles zit er ergens een kleine, bijna koppige vorm van hoop in. Geen grote uitspraken, maar iets dat tussen de regels blijft hangen.

Dat het boek geschreven is ter nagedachtenis aan Oscar Jeschie Rosen en Rachel Rosen geeft het nog meer gewicht. Het voelt niet alleen als een verhaal, maar als een herinnering die levend gehouden wordt. Alsof je als lezer even mee verantwoordelijkheid draagt om niet te vergeten. En dat is ook wat je met dit boek in de klas kan bereiken. Stilstaan, herinneren, verantwoordelijkheid dragen,…

De illustraties van Benjamin Phillips versterken dat gevoel op een heel subtiele manier. Ze zijn ingetogen, met veel donkere tinten en schaduwen, maar af en toe zie je een klein stukje licht. Die contrasten maken dat je langer blijft kijken. Ik had het gevoel dat de beelden me soms meer lieten voelen dan de tekst zelf. Ze geven ruimte, en net die ruimte maakt het zo krachtig.

Wat dit boek voor mij extra waardevol maakt, is hoe bruikbaar het is, zowel in de klas als thuis. In de klas kan het een mooie ingang zijn om moeilijke thema’s zoals de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust bespreekbaar te maken, zonder meteen te zwaar of te expliciet te worden. Je kan leerlingen laten stilstaan bij wat “dag per dag leven” betekent, en hen laten verwoorden wat ze voelen bij het verhaal en de beelden.

Thuis kan dit boek een aanleiding zijn voor een rustig, eerlijk gesprek. Niet per se om alles uit te leggen, maar om samen stil te staan bij wat er gebeurd is en waarom het belangrijk is om dat te blijven herinneren.

Wat blijft hangen na het lezen, is geen afgerond verhaal, maar een gevoel dat nog nazindert. Een besef van hoe kwetsbaar het leven is, en hoe belangrijk het is om stil te staan bij deze gruwelijke gebeurtenissen. Op die ene dag is geen boek dat je gewoon dichtklapt en weglegt. Het blijft even bij je, zacht maar hardnekkig. En misschien is dat precies wat het moet doen.