Een literair mysterie

Enkele jaren na de verdwijning van haar zus, Charlotte, keert Martha Thornhill terug naar Oxford. Ze werkt als redacteur bij de Clarendon English Dictionary. Dagelijks buigt ze zich met haar collega’s over stapels mails en brieven van mensen die vragen hebben over de herkomst en betekenis van woorden. Tot er plots anonieme brieven opduiken die een heel andere betekenis lijken te hebben. De mysterieuze boodschappen zijn cryptisch en verontrustend. Samen proberen Martha en haar collega’s de raadsels te ontcijferen, in de hoop eindelijk te achterhalen wat er met Charlotte is gebeurd.

Susie Dent is een Britse lexicograaf en etymoloog. Het is indrukwekkend hoe ze haar taalkundige expertise heeft weten te verweven in een fictief detectiveverhaal. Het moet een hele uitdaging geweest zijn voor Anne Jongeling om dit boek vlot naar het Nederlands te vertalen. Een definitie van schuld is meer dan een thriller. Het is een verhaal vol mooie woorden, interessante etymologische weetjes, doordachte raadsels en een vleugje Shakespeare.

Oxford speelt een prominente rol in het verhaal. Zelfs als je er nog nooit bent geweest, weet Dent met haar beeldende en gedetailleerde schrijfstijl een levendig portret van de stad te schetsen. Je waant je al snel zelf in de straten van Oxford. Omdat ze bij de universitaire uitgeverij heeft gewerkt, kan ze bovendien haar eigen ervaringen subtiel en overtuigend in het verhaal verwerken. Dit komt de geloofwaardigheid het verhaal zeker ten goede.

‘Taal gaat over patronen van het leven en de behoefte die over te brengen; taal gaat over sterven, hernieuwing en alles ertussenin, over chaos en de orde die we aanbrengen in de chaos, taal is het bloed en het gebeente van elke geschiedenis. Bovenal gaat taal over de langzame, aanhoudende zucht naar de geheime levens in het alledaagse.’

Het is verfrissend om eens een thriller te lezen waarin de politie niet de hoofdrol speelt. Als lezer volg je vooral de redacteurs van de Clarendon English Dictionary, die zich vastbijten in de raadsels rond de verdwijning van Charlotte. De politie wordt af en toe ingeschakeld en sommige stappen moeten logischerwijs door hen worden gezet, maar de kern van het verhaal draait om vier taalkundigen die samen de puzzel proberen te leggen. Dat Martha de zus van Charlotte is en dat hun vader over de nodige connecties in Oxford beschikt, maakt het geheel nog complexer en dus nog boeiender om te lezen. Martha en haar drie collega’s zijn zorgvuldig uitgewerkte personages, elk met een eigen, herkenbaar karakter. Samen vormen ze een boeiende en geloofwaardige groep speurders, en hun onderlinge dynamiek geeft het verhaal extra kleur. Juist die combinatie van persoonlijkheden maakt hun zoektocht niet alleen spannend, maar ook prettig om te volgen.

Een definitie van schuld is geen klassieke thriller. Dit boek is het prototype van een ‘literaire thriller’. De verdwijning zorgt voor spanning en de anonieme brieven versterken het mysterie, maar taal en woordgebruik spelen minstens zo’n grote rol als de plot zelf.

‘Smoezen is juist heel positief. Het schept een band, zeker met die zweem van achterklap. Daarom zijn er zoveel woorden voor. Roddelen, klessebessen, smiespelen, kwekken, ouwehoeren, parlevinken.’

Met Een definitie van schuld levert Susie Dent een intrigerend en eigenzinnig verhaal af dat spanning en taalplezier moeiteloos met elkaar verbindt. Het is een thriller die je niet alleen meesleept door het mysterie, maar je ook laat stilstaan bij de kracht en gelaagdheid van woorden. Een boek dat taalliefhebbers misschien kan overtuigen om ook eens een thriller vast te nemen. Dit boek is de gulden middenweg voor wie spanning zoekt zonder in te boeten aan stijl.