Lezersrecensie
Wraak als levensdoel
Heb jij je ooit afgevraagd hoe het komt dat soldaten soms overgaan tot zo’n buitensporig geweld? Deze boeiende novelle, die als vierdelig feuilleton uitkwam in de jaren ’50, laat je nadenken over deze vraag.
Winarta voert zijn strijd als militair tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Maar
even zo goed zou het huidige Oekraïne het decor kunnen zijn. Het is een verhaal van alle tijden.
Vanuit een cel geeft Winarta zijn kijk op zijn daden en beweegredenen. Koel en afstandelijk. Hij is van
mening dat niemand hem ooit heeft begrepen. Wraak is zijn motief om het voortouw te nemen in afschuwelijke moordpartijen. Hij noemt het zin geven aan een traumatische ervaring. Veel emoties voelt hij er niet bij. Voor zichzelf heeft hij er geen probleem mee om zijn daden te rechtvaardigen. Totdat de zinloosheid ervan tot hem doordringt.
Ik las dit boek in één adem uit en net als zijn commandant kan ik Winarta’s drijfveren nog steeds niet echt begrijpen.
Een huiveringwekkende aanklacht!
Citaat p.76
“Die nacht sliep ik slecht. De dode spion kwelde mijn gedachten. Het kwam me nu pas helder voor de geest dat ik vandaag een mens vermoord had. Het was toch iets anders dan het slachten van een koe. Maar moest ik me hierdoor schuldig voelen? Had ik niet hiervoor deze weg gekozen? Hier moest ik bewijzen of ik werkelijk een man was. Ik wilde mijn eigen keuze volgen. De jongen met de afgesneden hals kwam me nog enkele malen voor de geest. Hij was het slachtoffer van duistere krachten geworden. Hij kon er niets aan doen, evenmin als ik. Ik kon toch geen uitzonderingen maken, wilde ik niet aan mezelf twijfelen? Het was me duidelijk dat mijn weg doordrenkt zou zijn
met bloed. En ik aanvaardde dat”.