Meer dan 5,6 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×
Lezersrecensie

Dit boek in de traditie van Franz Kafka verdient een groter lezerspubliek

Johan Klein Haneveld 06 april 2024 Auteur
Disclaimer: de boeken van Michiel Richards verschijnen bij Godijn Publishing, waar ook boeken van mijn hand zijn uitgegeven. Ik kocht dit boek omdat ik enthousiast was over een eerder boek van de auteur.

9 Dit boek is een absolute aanrader - Het is mij een raadsel waarom (als Goodreads en Hebban een indicatie zijn) niet meer mensen het hebben gelezen. Het steekt in elk geval met kop en schouders uit boven het meeste dat in ons taalgebied binnen het fantastische genre gepubliceerd wordt. op de achterflap staat dat het een magisch-realistische roman is, maar het speculatieve element is zo groot, dat ik het las als een SF-roman. Maar dan een psychologische SF-roman, die niet gericht is op een verklaring voor het centrale fenomeen, maar wel de gevolgen ervan verkent voor de hoofdpersoon en diens omgeving.
En het is geweldig geschreven. De auteur toont een fantastische beheersing van zijn register, waarmee hij de sfeer van verschillende tijdvakken en culturen weet op te roepen, maar zonder wollig of onbegrijpelijk te worden. Het begin van het boek speelt zich af rond de eerste wereldoorlog en dan lezen we een prachtige zin als 'hij wilde erbij zijn wanneer mijn moeder het leven liet, in plaats van de dood van strijdmakkers te moeten aanschouwen in een vreemde, verre akker' (waarbij de alliteratie ook mooi werkt). Ook gebruikt hij hier woorden als 'wederom' en 'kampement'. Komen we dichter bij onze tijd, dan lezen we 'Doordat Koos clever kon lullen ...' en 'Een kleuter kon bevatten dat dit bureaucratentaal was: goed verhaal, doen we lekker niets mee.' De dialogen zijn tegelijk geloofwaardig en informatief en nergens houterig. Bovendien zag ik maar enkele minuscule redactiefoutjes - het lezen was een genot.
Maar dat had ik kunnen verwachten na het lezen van het eerdere 'Tijdprotocol 4.16' van dezelfde auteur. Dat was een SF-roman die de verschillen tussen utopieën en dystopieën onderzocht. Verder schreef hij een psychologische roman en een fantasyroman. Het is duidelijk dat hij de verschillende genres wil verkennen en de krachten van deze genres wil gebruiken om een ander licht te werpen op de motivaties van mensen in relatie tot hun omgeving. Hiermee staat hij in de traditie van een auteur als Franz Kafka, wiens verhalen ook absurd lijken, maar heel serieuze thema's bevatten. Ik moest al meteen aan deze schrijver denken bij de openingsregels: 'Gregor Hartman werd geboren op een stormachtige dag in september, op hetzelfde moment dat in het weiland van boer Houben een koe door de bliksem werd getroffen.' De naam Gregor is hier natuurlijk veelzeggend en volgens mij ook het feit dat dit personage misvormd ter wereld komt.
Gregors zoon Valot is de eigenlijke hoofdpersoon - of, nou ja, zijn bewustzijn. Want dat springt telkens over naar een ander lichaam, waarna het vorige lichaam sterft. Het idee van een bewustzijn dat van lichaam naar lichaam overspringt is binnen de SF niet nieuw, maar ik vond het idee dat elk lichaam begint te vervallen als Valot er bezit van neemt, wel origineel en het brengt een spannende tijdsdruk tot stand, zeker aan het eind. Wat nog bijzonderder is, is dat het overspringen pas kan gebeuren als Valot met iemand praat en de oorsprong van diens diepste pijn te weten komt, datgene waar ze het meest spijt van hebben, wat hun leven heeft misvormd (zoals Gregor van buiten misvormd was). Langzaam ontwikkelt de hoofdpersoon mededogen voor mensen die wellicht door de maatschappij met de rug worden aangekeken. Hij kent immers alle stappen die tot hun wanhoopsdaden hebben geleid. En dat verandert hem.
Het verandert ook de lezer, die via de weg van Valot met zoveel verschillende mensen kennis heeft gemaakt. Aanvankelijk vroeg ik me af waarom de auteur op basis van zijn gegeven (dat met het fysieke verval van de lichamen van Valot immers een gruwelijke wending heeft) geen horrorroman heeft geschreven. Maar dit is een roman over compassie, over hoe wij denken dat we diep van binnen van anderen verschillen, dat er iets mis met ons is, maar dat we -als we bij elkaar van binnen konden kijken - meer overeenkomsten zouden vinden. Eigenlijk wordt het daarmee een heel hoopgevend boek. Al is er wel een scene waarin iemand zijn eigen been afzaagt - dus 'feel good' is het bepaald niet te noemen.
Ik hoop dat nog veel mensen dit boek (en de andere werken van deze auteur) gaan lezen, want naar mijn mening verdient hij een veel groter lezerspubliek.

Reageer op deze recensie

Meer recensies van Johan Klein Haneveld

Gesponsord

Wanneer zijn ploeg vastloopt door een reusachtig bot, gaat Boer Boris samen met Berend en Sam op onderzoek uit. Van welk dier zou dit bot kunnen zijn? Een cavia? Een marmot?

Marie zit op de beste school van de wereld met de allerliefste juf. Als haar klas uitgenodigd wordt om een week te ruilen met een andere klas, logeert Marie zelfs in een villa met zwembad en paarden.

De TikToks die geheimen van leerlingen én docenten onthullen, zijn enorm populair op Lauries school. Maar is het wel echt ongeluk als een meisje uit een van de sappigste TikToks om het leven komt?

Met zeven sleutels kan een bont gezelschap reizigers de schat van de meedogenloze Roverkoning in handen krijgen, als ze langs de zeven bewakers kunnen komen.

Noura leeft met een groot geheim – haar moeder mag absoluut niet ontdekken dat ze bij volle maan in een weerwolf verandert. En dan is er nog dat andere grote geheim ...

Als het afbrokkelende gebouw van Brams middelbare school wordt gesloten, moet hij ergens anders heen dan zijn beste vriend, Theo Thorbecke. Kunnen ze de school nog redden?

De kikkertjes maken weer met veel plezier en humor hun stripboeken. Met hun opbrengsten kunnen ze snoep kopen. Of kunnen ze het beter samen aan iets anders besteden?

Waakgorgel Jukko vertelt de Waakgorgeltjes-in-Opleiding en Melle dat er boven de poolcirkel een groot leger Brutelaars oprukt. De verdedigende Gorgels vallen allemaal in slaap.

Drie tieners bekennen de moord op Mirza. Alle drie hebben ze een motief, maar slechts een van hen is de dader. Wie viel Mirza aan op het feest? Wie is de mystery guest?

Er is een landelijke internetstoring en nu kunnen Quinn en Aaron geen huiswerk maken. Ze moeten een voldoende halen, anders moeten ze stoppen met hun videokanaal.

Een ode aan de allesoverstijgende kracht van vrouwenvriendschap en een intiem portret dat een nooit eerder getoonde kant van Marilyn Monroe laat zien.

Als haar vader haar herinneringen vertelt die niet rijmen met de geschiedenis zoals zij die kent, gaat Olga twijfelen over haar achtergrond.

Dit is het sensationele verslag van hoe Red Bull luidruchtig de Formule 1-wereld instapte en steeds succesvoller werd om uiteindelijk de sport te domineren met Max Verstappen.

Twee advocaten, de een wit, de ander zwart, proberen hun ten onrechte beschuldigde zwarte verdachte van de doodstraf te redden.

Tijdens een roerige debatavond aan de universiteit in Kiev verklaart Dani's jeugdvriend Pavel dat het socialisme dood is. Wanneer Pavel vervolgens verdwijnt, gaat Dani naar hem op zoek.

Journalist Gina deed jarenlang verslag van oorlogen over de hele wereld, maar sinds kort is ze correspondent in Rome. Na een zwoele zomeravond belandt ze in bed met haar jeugdvriend Okke.

Wanneer Poppy anonieme brieven ontvangt, betrokken is bij een ongeval en verrast wordt door een groot geldbedrag, wordt haar veerkracht zwaar op de proef gesteld.

Schrijfster Keet ontdekt dat de eigenaresse van een sjofele strandtent waar ze graag komt, illegaal onderdak biedt aan een groepje jongeren.

Bruce Cable, de extravagante boekhandelaar die zijn winkel bestiert op Camino Island, en de groep schrijvers die hij om zich heen heeft verzameld staan voor een nieuwe uitdaging.

Tanya, een Britse exchange student, komt een jaar lang in het gezin van Natalie en Matt wonen in hun luxe huis in Los Angeles. Ze begint steeds meer te lijken op hun overleden dochter Anabel.

Wanneer haar buurvrouw Kira dood wordt aangetroffen denkt iedereen aan zelfmoord. Maar Nancy is ervan overtuigd dat er kwade opzet is.

Amsterdam, 1824. In de kinderkolonie heerst een hard regime van tucht en discipline. Samen maken Karel en Lize een plan: proberen te ontsnappen uit Veenhuizen ...

Cornelisse en Wertheim selecteerden de mooiste en indrukwekkendste verhalen uit 12,5 jaar Echt gebeurd. Ook op papier beklijven deze verhalen. Een feest om te lezen!

Het team is een oude sekte op het spoor als plotseling de cold case roodgloeiend wordt: een jonge vrouw is sinds een paar dagen spoorloos verdwenen...

Pim Franssen beschrijft zijn reis vol beproevingen van twee jaar en twee dagen door 26 Afrikaanse landen in een oude Land Cruiser.

Over vergeving, spijt hebben van altijd maar doorgaan, het plezier van simpel leven en de kracht die schuilt in gewoon geluk.

Op Ivy's safari’s worden dieren alleen gefotografeerd. Ze stuit daarbij op verzet van de andere witte jagers, maar ze zet vastberaden door.

De zeventigjarige Cecilia kijkt ernaar uit de zomer ongestoord aan de kust door te brengen. Dit plan wordt echter verstoord als ze een onverwachte gast aantreft.

Met zijn kenmerkende opgerolde sokken, zijn taaiheid en wilskracht hoort Søren Lerby bij de absolute boegbeelden van het voetbal.

Als de jonge Ned Maddstone zich na een uit de hand gelopen grap op school plots in een streng bewaakte gevangenis bevindt, ziet de toekomst er veel minder rooskleurig uit.

Als je het lastig vindt om je gewoontes te veranderen, ligt dat niet aan jou. Slechte gewoontes blijf je herhalen, omdat je de verkeerde methode gebruikt.

Miljardair Georg zoekt hulp bij zijn vriend Joe Carling, voor zijn spoorloos verdwenen kleinzoon en enige erfgenaam. Iemand heeft er baat bij heeft als Filip nooit gevonden wordt …

Dumoulin wordt geconfronteerd met plekken waar nederlagen, crashes en rivalen een voedingsbodem bleken voor twijfels, frustraties en onzekerheden.

Het jaar van Gwen van Poorten varieerde van paddoceremonies tot botox, van met je partner naar Burning Man en je daar verloven tot het verbreken van die verloving.

Qmusic-dj en brandweerman Tom geeft aan de hand van heftige, verdrietige, leuke en soms idiote verhalen een eerlijk en inzichtelijk beeld van het leven van een brandweerman.