Teleurstellende finale

De eerste twee delen van deze trilogie heb ik met veel plezier gelezen, waarbij het eerste deel het voorgerecht was, gevolgd door – deel 2 dus – een werkelijk fantastisch hoofdgerecht. En dan zijn de verwachtingen natuurlijk hooggespannen: laat maar komen, dat overweldigende toetje. Helaas ... Neuvel schotelt ons in dit derde deel een flauw instant puddinkje voor. Bah. Het spannende ‘first-contact’ thema van de eerste twee delen is spoorloos verdwenen en wat krijgen we daarvoor terug? Een soort zeurderige morele zedenschets. Zo ontstaat een langdradige plot dat ook nog eens wordt afgesloten met een teleurstellende ‘deus-ex-machina’ climax.

Dat de karakters van Vincent en Rose zich niet verder ontwikkelen in dit derde deel is nog tot daar aan toe. Maar dat Eva een onuitstaanbaar verwend kind blijkt te zijn, daar kan ik nu nog steeds niet over uit. In deel twee – als de lezer haar voor het eerst leert kennen – wordt het karakter van Eva sterk opgebouwd en goed neergezet. Het lijkt erop dat zij een grote rol gaat spelen in het verdere verhaal. Ook de cliffhanger aan het eind van deel twee wijst in die richting. Het tegendeel blijkt waar. Eva is vervelend, boosaardig, egoistisch en zelfs een beetje dommig. Dat maakt het onmogelijk om ook maar een greintje gevoel voor haar op te brengen.

Vervolgens wordt er ook nog een veel te dikke politiek-correcte chocoladesaus over dat instant-puddinkje heen gegoten. Dit derde deel start 9 jaar later en inmiddels is duidelijk dat zowel de mensheid op aarde als het buitenaardse leven op hun eigen planeet er een potje van hebben gemaakt. Racisme viert hoogtij. Vooroordelen worden openlijk uitgesproken. Hele bevolkingsgroepen worden over een kam geschoren of zelfs letterlijk aan de kant gezet. De vergelijking met het huidige rechtspopulisme is snel gemaakt. Maar dat hoef je dan toch niet vier, vijf, zes keer volledig uit te schrijven. Ik werd er een beetje moe van.

Afijn...
Wat blijft er dan nog over?
De Russische agente Katherine Lebedev neemt de rol over van de naamloze verteller uit de eerste twee delen en dat doet ze met verve. Het enige karakter waar ik nog een beetje plezier in had. Dan de vorm van dit drieluik, dus het verhaal vertellen door middel van dagboekbijdrages, transcripties en interviews. Dat vind ik nog steeds knap gevonden en heel leuk om op deze manier een verhaal te lezen. Je moet er even inkomen, maar daarna leest het heel makkelijk weg. En het basisidee: een buitenaards ras dat ooit de aarde heeft bezocht waarbij hun DNA in het menselijk ras terecht is gekomen en gigantische robots die de boel bewaken ... vind ik nog steeds erg sterk.

Jammer genoeg allemaal te weinig om dit derde deel tot een mooi slotakkoord te maken.