Beslist niet saai

Een ding is zeker, de Koreaanse thriller Mevrouw Shim is een huurmoordenaar is geen alledaags boek. De plus minus eerste vijftig pagina’s zijn spannend, verrassend en smaken naar meer. Daarna beginnen de twijfels toe te slaan om de lezer achtereenvolgens op pagina 348 (e-boek) aan te treffen in een staat van de opperste verwarring.

Mevrouw Shim is een weduwe van 51 jaar, armoedig uitziend, versleten door het zware leven, zorg voor twee kinderen en niet aflatende financiële problemen. Zij heeft ooit een slagerij gehad en de laatste jaren als slager gewerkt. Het verhaal begint wanneer zij ontslagen wordt bij de slagerij en geen enkele kans ziet om een baan te vinden waarin zij voldoende zou kunnen verdienen om haar gezin te onderhouden. Totdat ze een advertentie van een detectivebureau ziet waarin men op zoek is naar huisvrouwen boven de veertig. Ze solliciteert op de functie, ook al blijkt deze zeer verrassend, het detectivebureau Smile zoekt namelijk een huurmoordenaar. Dat komt goed uit want het grootste talent van mevrouw Shim is haar soepele en waardige omgang met grote en kleine vleesmessen. Na het overbruggen van enkele kleine aanpassingsproblemen (mensen ombrengen is toch iets anders dan ontleden van de dierlijke kadavers) accepteert mevrouw Shim de baan tegen een royale vergoeding. De welvarende tijden voor het gezin van mevrouw Shim breken aan.

De lezer ontmoet een aantal collega’s van mevrouw Shim en raakt onder de indruk van de vriendelijke, kundige en welgemanierde eigenaar van het detectivebureau. Op dit punt heeft het verhaal veel weg van een parodie. De naadloze en snelle aanpassing van een oudere huisvrouw naar een meedogenloze huurmoordenaar is absurd en alleen geloofwaardig in een surrealistische setting. De verschillen tussen de Koreaanse en onze samenleving zijn zo groot dat het lezen interessant blijft en men wacht ongeduldig op wat er komen gaat. En daar komt de ontgoogeling. Ondanks de commerciële beloftes van ‘een messcherpe thriller’ blijkt er weinig scherps in te zitten (behalve de messen van mevrouw Shim en alle andere messen die onderweg verschijnen en verdwijnen) en van een thriller is nauwelijks sprake.

De schrijfster heeft gekozen om elk hoofdstuk te laten vertellen door een ander personage. Er zijn veel (belangrijke en minder belangrijke) personages met ellenlange niet te onthouden namen en het is echt een opgave om ze te rangschikken en te onthouden. Achter in het boek staat weliswaar een lijstje met namen en achtergronden, maar om voortdurend het lijstje te checken haalt het voortgang en spanning uit de pagina’s. De hoofdstukken zitten vol met feiten en details uit het verleden die, op zich wel interessant, er feitelijk weinig toe doen.
Daarnaast wordt het verhaal steeds (onnodig) ingewikkelder en ondoorzichtig. Het tweede, concurrerende detectivebureau Happy wordt geïntroduceerd, samen met de eigenaar met een wel heel duister verleden. Beide kinderen van mevrouw Shim raken betrokken bij de activiteiten van hun moeder. De spanning raakt uit het verhaal, mede door het feit dat mevrouw Shim er eigenlijk nauwelijks meer in voorkomt. In afwachting van een spectaculair einde dat alle losse eindjes met elkaar verbindt en van het boek eindelijk de langverwachte thriller maakt, ploetert de lezer verder, maar het resultaat, ondanks een aantal verrassende wendingen, blijft uit.

De rustige, beschouwende taal van Mevrouw Shim is een huurmoordenaar is een absolute pluspunt. De vertaling van Teun Meeuwsen is buitengewoon, behalve een aantal gesprekken waarin hij een Koreaans dialect probeert na te bootsen door een volstrekt onverstaanbaar mengsel platteland Nederlands van te maken. Misschien was het de moeite geweest om hierover een extra toelichting aan het boek toe te voegen.

Het gevoel van de parodie blijft hangen en wordt versterkt door vele, voor Europeanen volstrekt absurde details. Vaak amusant, voor de lezers met een zwakke maag misschien iets te veel. Wat te denken van iemand die een verdroogde navelstreng in de la bewaart en soms uithaalt om daar liefdevol aan te ruiken? Of een meisje, zo dorstig dat zij haar eigen tong door de midden bijt om het warme bloed te kunnen drinken? Of een jongeman, zo hongerig dat hij de eelt van de voeten van zijn mede slapers in een opvang afknabbelt? Of van een gewoonte om een jongeman te dwingen om alsnog te trouwen met zijn overleden verloofde, voor de rust van haar ziel?
Enfin, het is een boek vol verrassingen maar nog steeds geen thriller. Wel een inkijkje in een wereld die zo afwijkend is van het onze, met zulke verschillende regels, cultuur en eten dat het mogelijk wel de moeite is om daar kennis mee te maken. Saai is Mevrouw Shim is een huurmoordenaar beslist niet.