Germaine de Stael: powervrouw

Germaine de Stael was een vrouw voor wie Napoleon bang was: machtig, intelligent en invloedrijk, een powervrouw die iedereen kende die ertoe deed. Haar salon was een verzamelplaats van haar tegenstanders.

Haar ouders waren Suzanne Curchod en Jacques Necker, de laatste rijk geworden als bankier en later geplaatst in hoge functies aan het hof. Germaines moeder hield salons aan huis en wilde van haar dochter een levende encyclopedie maken, het achtste wereldwonder. Haar vader aanbad haar, maar wilde niet dat ze schreef, wat ze wel deed.
Ook moest ze trouwen, want een vrouw de getrouwd is, kan vrijer in de wereld bewegen. Ze trouwt met de Zweedse Erik Magnus de Staël Holstein, die ambassadeur wordt in Parijs.
Germain de Staël had de kwaliteiten om minister te worden, staatsman of ambassadeur, maar had de pech een vrouw te zijn. Dus opende ze, net als haar moeder een salon, waarin zij niet alleen observeerde, zoals vele salonhoudsters voor haar, maar ze hartstochtelijk meedeed. Haar salon werd steeds meer de ontmoetingsplek van critici van Napoleon. Zelfs zijn twee broers bezochten de salon, wat hem woest maakte. Het succes van haar salon was Napoleons belangrijkste reden Germaine te haten, want dit ondermijnde zijn gezag.

Ze kreeg meerdere kinderen, waarvan alleen de oudste van haar man was.
In haar leven schreef ze meerdere boeken en essays die veel indruk maakten, over de Franse revolutie, over de verwerpelijkheid van slavernij en slavenhandel. Schrijven en literatuur zag ze als uitdrukking van de samenleving, wat zegt de samenleving over de maatschappij en de wereld.

Bij een werk van haar vader waarin hij waarschuwde voor het leggen van de macht in de handen van één persoon vermoedde Napoleon dat Germaines hierachter zat. Dit zorgde ervoor dat hij haar tegenwerking niet langer toestond. Ze wordt in ballingschap gestuurd en moet weg uit Frankrijk, een ballingschap die tien jaar zou duren. Ze verblijft in Duitsland, Italië en het familiekasteel in Zwitserland.
Later zou Napoleon tegen haar zoon zeggen: “Uw moeder is niet echt gemeen(,…) ze is niet gewend aan enige vorm van ondergeschiktheid”.
Na een, in de ogen van Napoleon vernietigend werk “Over Duitsland” (Napoleon wordt hierin niet genoemd, en dus genegeerd, een doodzonde), wordt dit werk vernietigd en mag ze zich niet meer buiten het kasteel in Zwitserland komen. Ze besluit te vluchten en trekt via Duitsland, Oostenrijk, Polen, Rusland, Scandinavië naar Engeland. Dit land bewonderde ze altijd al vanwege de democratische staatsinrichting. Rode lijn in het boek zijn de brieven die ze schreef tijdens haar vlucht tussen 23 mei 1812 en 14 juli 1812.

Na Napoleons verbanning naar Elba keert ze uiteindelijk terug naar Parijs, waar ze uiteindelijk overlijdt. Een vrouw wiens genie, doorzettingsvermogen en vitaliteit buitengewoon zijn, in een tijd waarin een dictator Europa onderwierp.

Een meer dan compleet werk, over een meer dan bijzondere vrouw, meeslepend geschreven. Dank aan “De club van Echte lezers” voor het mogen lezen!