Beangstigend realistisch

Toen Bethany Clift in 2018 op een avond naar huis reed en ergens in the middle of nowhere de weg kwijtraakte, raakte ze even in paniek. De weidsheid en verlatenheid van haar omgeving bracht haar echter ook op het idee van een verhaal over een vrouw die helemaal alleen op de wereld achterbleef, met niemand anders om haar te helpen. Kort daarop begon ze aan Last One at the Party te werken. In dit verhaal, dat aanvangt in oktober 2023, raakt iemand met een nieuw virus besmet. Het is hoogst dodelijk met een mortaliteit van zo goed als 100%. Na maximaal zes dagen heeft het lichaam zichzelf al vernietigd, en dat geeft het virus zijn naam: 6DM, 6 days maximum. Het verspreidt zich razendsnel en na een maand is een groot deel van de wereldbevolking uitgeroeid. Niemand ontspringt de dans uiteindelijk. Het naamloze hoofdpersonage is een uitzondering. Voor haar begint een strijd om te overleven, een strijd tegen eenzaamheid, en een vruchteloze zoektocht naar andere overlevers. Voor Clift is het haar debuutroman.

Toen de auteur haar eerste versie van het boek klaar had, in het najaar van 2019, was er van COVID-19 nog geen sprake. Het contract met de uitgever werd gesloten, drie maanden voor de eerste gevallen uit China gerapporteerd werden. Toen dat gebeurde, werd Clift door haar zus gemaild met de vraag of ze soms een profetisch boek had geschreven. Het was grappend bedoeld, maar ondertussen hebben de feiten haar ingehaald. Clift heeft tijdens de revisie rekening gehouden met COVID-19 en die situatie er handig in verwerkt. Het verhaal vangt aan in 2023 en daarom kostte het haar amper moeite om COVID-19 er toch in te verwerken. Die aanpassingen maken het geheel alleen maar griezeliger en realistischer.

“To their credit the American government acted swiftly and decisively to stop the crisis.
No one wanted to make any of the mistakes that happened in 2020.
This time they were ready.”

Het hoofdpersonage houdt een dagboek bij en maakt ook audioverslagen met een dictafoon, in de hoop dat er ooit iemand zal zijn met wie ze haar wedervaren kan delen. In elk hoofdstuk volgen we haar terwijl ze Groot-Brittannië doorkruist, op zoek naar mensen en voedsel. Heel levendig wordt beschreven welke obstakels ze tegenkomt, en dat gebeurt niet zonder humor (die soms heel Brits is, wat alleen maar een pluspunt is), want als er iets is wat ons mensen onderscheidt van alle andere dieren, dan is het wel ons vermogen tot humor, zoals onderstaande postapocalyptische analyse bewijst, wanneer de vrouw een hotel vindt met elektriciteit, drank en een werkende tv met on-demand films.

“I got drunk, got horny (yes, it’s weird, but I am sure there are lots, or rather were lots, of studies about how death and sex are linked) and spent an afternoon watching nothing but porn. At least, I planned to spend an afternoon watching nothing but porn, but, after a couple of hours when I just couldn’t face masturbating again, I got bored. When I found myself starting to analyse the plot holes rather than anatomical ones, I turned it off.”

De eerste hoofdstukken zijn inleidend en geven de lezer een gevoel van hoogdringendheid omdat de wereld in geen tijd in elkaar stort. Dat voel je van meet af aan zo sterk aan dat je gehaast verder gaat lezen. In de hoofdstukken die volgen komt de wereld, en hiermee ook de lezer, enigszins tot rust. In elk van deze hoofdstukken vind je naast een stuk heden ook altijd een terugblik waarin het personage iets over haar verleden vertelt. Dat gaat over haar man of vrienden, dikwijls ook over hoe zij uiteindelijk aan hun einde zijn gekomen, maar ook over hoe die vriendschappen in elkaar zaten. Ook haar baan komt aan bod, en andere problemen waar het personage mee geworsteld heeft. De hedendaagse stukjes tijdlijn eindigen niet zelden met een kort zinnetje dat je totaal verrast, en daarna volgt de flashback die die mededeling ondersteunt maar ze niet verklaart. Meestal heb je het volgende hoofdstuk nodig om te weten waar ze op slaat. De auteur is bijzonder goed in dat “cliffhangeren” en houdt je steevast aan het lezen. In tegenstelling tot veel andere postapocalyptische boeken (zoals De beproeving van Stephen King of de The walking dead–stripreeks) blijft wat Clift schrijft erg dicht bij de realiteit. Geen zombies dus, of fantasy-achtige visioenen en een slechterik met bovennatuurlijke gaven. Dat hoge gehalte aan realiteit bepaalt de kracht van dit boek voor een groot stuk.

Nadat de auteur je heeft meegenomen doorheen een weinig benijdenswaardige road-trip die ongeveer een jaar duurt, eindigt het boek heel bijzonder. De deur staat op een kier voor een vervolg, maar Clift heeft zich daar met haar einde ook weer niet toe verplicht. Ze eindigt ook net op tijd, zodat de plot zich niet begint te herhalen. Dit is een prima en onderhoudend boek maar lezers moeten weten dat het boek je angsten voedt. De schrijfster had het niet zo bedoeld maar de feiten haalden haar in, en wie het momenteel lastig heeft met alles wat door COVID-19 gaande is, en zich wel eens angstig voelt hierom, laat het boek voorlopig beter achterwege.