Humor is het meest krachtige wapen voor zij die geen wapen hebben.

Het schrijven van een goede recensie over het boek Grappen voor de schutters van Mazen Maarouf was een uitdaging, omdat ik met een voor mij onbekende vorm van humor werd geconfronteerd. Een vorm van humor, die grensverleggend is. In vele opzichten. Ik ben als naoorlogskind opgevoed met vormen van Joodse humor in oorlogstijd. Een middel om te overleven. Later toen er tv kwam, maakte ik kennis met de Engelse variant in de vorm Daar komen de Schutters en Alo Alo. Amerika heeft zijn Mash. Duitsland, dat ligt wat moeilijker. Die hebben gekozen om hun oorlogstrauma’s via Das Kabarett te verwerken, een meer intiemere en intensere kunstvorm.

Naar mate meer oorlogen en hun sociale gevolgen via de media zichtbaarder worden, zie een verharding, grovere en directere benadering van het onderwerp. Wat maakt Mazen Maarouf anders als de rest? Mazen Maarouf kiest een hele bizarre vorm van humor, zo bizar dat je in een rollercoaster wordt heen en weer geslingerd, waarbij je maar aan een ding kunt denker: welke acteur kan deze bizarre vormen van in en in zwartgallige humor op toneel of op het witte doek neerzetten. Er is maar een man, die dat kan: Jeroen van Koningsbrugge!

Het boek maakt duidelijk hoe je humor in kunt zetten om te overleven. Humor is het meest krachtige wapen voor zij die geen wapen hebben. De titel van het boek dekt niet de lading. Het is meer de dan alleen de oorlogsperiode in Beiroet. De grappen hebben ook betrekking op andere periodes in het leven van schrijver en zijn gezin. Ze ziet duidelijk een aantal trendbreuken, die je niet meteen realiseert.

Kortom een boek dat staat door de kracht van de vertaling en dat zal niet gemakkelijk geweest zijn om de oorspronkelijk humor behouden in een vreemde taal.

Naast de vertaler (Richard van Leeuwen) moet ook zeker de grafisch vormgever Magda Rijs genoemd worden, want het is een zeer opvallende, aantrekkelijk en aandachtvragende cover. Het is best knap als je mij als lezer de illusie kunt geven dat de beide schutters een bijzondere kuntstuiting in het driedimensionalevlak is en kunt vinden bij een gerenomeerd veiling huis in New York.

Dit boek is niet alleen leuk om te lezen. Maar socio- en psychologen die kunnen hart ophalen met het analyserend vermogen wat zij ten toon moeten spreiden om Mazen Maarouf met zijn in en in zwartgallige en bizarre oorlogshumor te doorgronden.

Ik ga bewust niet in op de humor van het boek. Dit is iets wat een ieder zelf moet ervaren. Dit is een boek waarbij de beginselen van humor, zoals wij die kennen uit de Snip en Snap periode, met de macht 3 worden vermenigvuldigd. Een boekje, waaar je in je verdere leven nog wel een keer zult teruggrijpen.