Wij zijn Urk

Als Noordwijk(erhout)er heb ik altijd met veel fascinatie gekeken naar buurgemeente Katwijk en haar bewoners. Met name de sociale bevlogenheid tegenover “gelijkgestemden” in combinatie met de asociale opstelling tegenover “andersdenkenden” intrigeert mij. Naastenliefde, maatschappelijke betrokkenheid, drugsgebruik, rellen. Hoe valt dit met elkaar te rijmen? In dit boek kreeg ik daar, voor het eerst, een goed antwoord op. Vanwege de geïsoleerde ligging van is Urk mogelijk nog extremer dan “mijn” Katwijk maar de gelijkenis is treffend. Je krijgt een geweldig inkijkje in het huidige Urkse leven terwijl de historische context door de Belgische Katholieke schrijver daarbij goed is geschetst. Met name hoe hij dit heeft weten te doen met behulp van de bewoners van deze gesloten gemeenschap is bewonderenswaardig. Het geeft ook een nieuwe en meer genuanceerde kijk op de Urkers. Het zijn net mensen… En juist deze visie, verwoord door een oud-Urker, leverde mij een nieuw inzicht op: de wijze waarop niet-Urkers naar Urk en haar bewoners kijken is vaak hypocriet. Met een zeker dédain wordt naar de gebeurtenissen en het gedrag gekeken terwijl in de rest van Nederland eigenlijk dezelfde ontwikkelingen gaande zijn. Hiervoor zijn wij vaak blind terwijl het in Urk zo duidelijk door ons wordt waargenomen… én het (daarom) zo lekker is om het te veroordelen. Dit inzicht wordt helemaal opmerkelijk wanneer je je realiseert dat de karakteristieken en statistieken van het hedendaagse Urk nog immer een goede afspiegeling geven van hoe Nederland er in het verleden uitzag. Kortom, tot op zekere hoogte waren én zijn wij Urk. In hoeverre we dat ook blijven valt te bezien. Wij lijken namelijk niet alleen op Urk, Urk lijkt namelijk ook op ons.