Leven met mentale schade na de oorlog

Hana is opgedeeld in drie delen in de periode 1933-1963. Het eerste deel vertelt het verhaal van het jonge meisje - Mira - die in Tsjecho-Slowakije door een afschuwelijke ziekte heel haar familie verliest. Ook haar tante Hana wordt ziek en komt in het ziekenhuis terecht. Een gezin vangt Mira op die haar - op moeder na - totaal niet lijkt te accepteren. De kinderen zijn jaloers en treiteren haar en vader vindt dit Joodse meisje uitschot. Als haar tante Hana uiteindelijk beter wordt, komt ze haar net op tijd halen. Dat het leven met deze mentaal beschadigde vrouw makkelijker wordt, is zeker niet waar.

Dit verhaal is prachtig: je bouwt gelijk een band op met Mira. Ze is een lief jong meisje die haar complete familie verliest door de tyfus en dan ook nog in een afschuwelijke situatie terechtkomt. Je leest over haar worsteling en de pesterijen. Hoe dochter en zoon van haar gastgezin haar weg willen hebben en zelfs een kussen tegen haar hoofd houden. Het tweede deel vertelt meer over Hana en haar leven en wat ze heeft meegemaakt, ook begrijp je haar goed en besef je door wat voor hel ze heen is gegaan. Dit deel is wat afstandelijker beschreven door een ander perspectief in te zetten.

Het is hartverscheurend om te lezen over Hana en haar leven. Hoe het lijkt dat alles wat ze doet of aanraakt bijna ongeluk lijkt te brengen. Ze lijkt zelf altijd te overleven, terwijl de mensen en het leven om haar heen ineenstorten. Haar schuldgevoel komt diep bij je binnen. Vooral wanneer ze zelf weg kan uit het concentratiekamp. De pijn en het verdriet die dat bijna haar opleveren, is immens.

Hana maakt indruk. Je leest - en wordt geraakt - door het leven van een overlevende uit een concentratiekamp en hoe ze moet worstelen haar leven weer op te pakken. Haar trauma’s zijn krachtig uitgewerkt en het is erg realistisch. Vaak eindigt een boek hier: de oorlog is afgelopen, eind goed, al goed. Hana laat je beseffen dat dit absoluut niet waar is, maar dat juist het leven - en het overleven - pas na de oorlog start. De verwerking en de mentale schade komen bij je binnen. Ieder deel van Hana heeft zijn eigen kracht, de personages grijpen je in hun emoties en het leven als joods meisje en vrouw in het leven tijdens en na de oorlog zijn prachtig beschreven.

4⭐