Bijzondere mix

Waargebeurde historie gemixt met een flinke dosis sciencefiction. Dat is de beste omschrijving van Het Oppenheimer alternatief, een fascinerend boek dat leest als een film. 

De Canadese schrijver Robert J. Sawyer schreef Het Oppenheimer alternatief al in 2020. Hij schrijft vaker sciencefictionromans en heeft daarmee meerdere prijzen gewonnen. Maar zoals de uitgever Iceberg Books schrijft: ‘een groot auteur waarvan weinig tot niets in ons land is verschenen, tot nu.’ Het Oppenheimer alternatief is vertaald door Berry Minkman. 

Het is tachtig jaar na de ontwikkeling van de atoombom, waardoor het verhaal op een uitstekend moment is uitgebracht. Op de cover van het boek daarom de atoombom, waar vermoedelijk Robert Oppenheimer en zijn collega naar kijken. Zijn kenmerkende dunne verschijning met een grote zwarte hoed komt vaak terug in het boek.

Het verhaal begint natuurlijk bij de introductie van Oppenheimer en zijn vriend Haakon Chevalier. Sawyer beschrijft de scènes heel gedetailleerd en pikt de momenten uit de geschiedenis uit die hij het interessantst vindt. Zo gaat het veel over het liefdesleven van Oppenheimer, maar ook over zijn studie, vrienden en uiteindelijk de klus om een atoombom voor de Verenigde Staten te ontwikkelen. 

Dit is allemaal bekende geschiedenis, die afgelopen zomer opnieuw aan de wereld werd gepresenteerd met een bioscoophit van de regisseur Christopher Nolan. Alle belangrijke wetenschappers en politici komen in het verhaal voorbij en worden geciteerd. Een ware historische roman. Maar dat is niet het hele verhaal. Sawyer weet er een alternatieve verhaallijn in te fietsen door een afwijkend onderzoek naar kernfusie te introduceren. De verhaallijn van de ontwikkeling van de atoombom loopt door, terwijl op de achtergrond iets sluimert. De wetenschappers doen een ontdekking waardoor de mensheid over honderd jaar met uitsterven bedreigd wordt. 

De alternatieve verhaallijn neemt vervolgens steeds meer over. Oppenheimer, Albert Einstein en veel andere vooraanstaande wetenschappers steken de koppen bij elkaar om een oplossing te bedenken. Het is uiterst creatief bedacht. Deze sciencefiction verhaallijn wisselt af met de waargebeurde geschiedenis. Oppenheimer krijgt te maken met hoorzittingen over de gevolgen van de atoombom en mogelijke betrokkenheid bij communistische activiteiten.

Er zit enige humor in het boek. Er staan tal van vergelijkingen in het boek die bij iedereen met een beetje een bèta brein in de smaak vallen. ‘Natuurlijk was het een eer om de president te ontmoeten, wie die functie ook bekleedde. Maar net zoals sommige oneindigheden kleiner zijn dan andere – er zijn maar half zoveel oneven getallen als gehele getallen en toch bestaan beide in eindeloze overvloed – zo was de ene minder belangrijk dan de andere.’

Ook gaat Sawyer diep in op de natuurkundige processen achter de atoombom, maar dus ook kernfusie. Het zijn leuke details die het boek interessant maken. 

Het verhaal wordt helaas niet echt spannend. De geschiedenis en het verhaal van Oppenheimer is fascinerend, maar al wel redelijk bekend. Terwijl je bij de alternatieve verhaallijn het idee hebt dat het wel goed zal aflopen, eigenlijk precies zoals bij een film. Al is het wel buitengewoon knap bedacht. Doordat Sawyer de personages zo goed neerzet, zou zijn alternatieve geschiedenis zomaar gebeurd kunnen zijn. Het Oppenheimer alternatief krijgt van mij 3,5 van de 5 sterren. 

Met dank aan Iceberg Books voor dit recensie-exemplaar in ruil voor een eerlijke recensie.