Geweldig

De titel Een boek vol levens is heel erg toepasselijk op de memoires van de Canadese schrijfster Margaret Atwood, al zijn het volgens haar geen klassieke memoires. Er komen in het boek namelijk ontelbaar veel levens voor, of zoals Atwood het omschrijft in haar dankwoord: ‘Ieder mens is een veelvoud, en elk veelvoud bestaat weer uit ontelbare andere veelvouden.’

Margaret Atwood (1939) is een internationaal bekende schrijfster. Ze is met name bekend van het boek The Handmaid’s Tale (1985) en de daarop gebaseerde gelijknamige serie. Maar dat is niet het enige dat op haar naam staat: ze heeft zo’n twintig fictieboeken gepubliceerd, talloze dichtbundels, meerdere non-fictie verhalen en ook nog heel veel korte verhalen. De lijst met prijzen is te lang om hier op te noemen. Maar een van de grootste prijzen in de boekenwereld, de Booker Prize, heeft ze twee keer gewonnen. 

Dat ze bekend is wordt ook wel duidelijk als je het boek erbij pakt. Allereerst staat haar naam in koeienletters op de voorkant. Daaronder springt Atwood zelf – bij wijze van spreken – van de kaft, gekleed in het rood. 

Het verhaal zelf begint een stuk meer bescheiden en met een knipoog. Atwood wordt gevraagd of zij memoires wil schrijven, maar ze voelt er in eerste instantie niet veel voor, zegt ze. ‘Dat wordt stomvervelend. Ken je die flauwe mop over die visser die aan de oostkust zijn vissen ging tellen? “Een vis, twee vissen, nog een vis, nog een vis, nog een vis…” Zo zouden mijn “literaire memoires” er ook uitzien: ik schreef een boek, en nog een boek, en nog een boek, en nog een boek. Wie wil nou lezen over iemand die achter een bureau de hele tijd vellen papier zit vol te kliederen?’

Het resultaat is Een boek vol levens. Een verhaal dat wel iets weg heeft van ‘en toen, en toen’. Maar dat is helemaal niet storend, integendeel. In het verhaal kiest Atwood ervoor om chronologisch haar leven af te gaan. Ze duikt opnieuw in haar jeugd en gaat door tot nu. Dat het opsommen van haar levensverhaal helemaal niet storend is komt door haar uitzonderlijke gave om verhalen tot leven te wekken, grappige situaties te beschrijven en tegelijk haar gedachten volledig en eerlijk op papier te zetten. 

Wat ook meespeelt is dat ze een heel vol leven heeft gehad. Atwood was als kind vrijwel altijd in de buitenlucht omdat haar vader werkte als onderzoeker op locatie in de Canadese bossen. Hij nam zijn vrouw en kinderen gewoon mee en ze sliepen regelmatig in tenten tot de zelfgebouwde blokhut af was. En ook in haar latere leven maakt ze de meest bijzondere dingen mee op gebied van relaties en vriendschappen. Maar ook zeker met haar leven op de boerderij en de vele dieren die ze heeft gehad. 

Bij deze beschrijvingen van haar leven zou je bijna vergeten dat ze ook nog eens een wereldberoemd schrijfster is. En zeker in de jonge jaren van Atwood was dat niet vanzelfsprekend als vrouw. Kortom: iedereen die het boek openslaat wordt vermaakt en krijgt tegelijkertijd de politieke tijdgeest heel goed mee. 

Het verhaal inspireert ook. Atwood laat heel goed haar karakter zien, haar avontuurlijke geest en tegelijkertijd ook dat het leven voortdurend bestaat uit ups en downs, maar dat je daar van tevoren niet over in moet zitten. Bovendien laat ze zien waar doorzettingsvermogen haar heeft gebracht, zeker voor beginnende schrijvers is dat denk ik een belangrijke les. Sowieso biedt het een uniek kijkje achter de schermen (en in het hoofd) van een van de populairste schrijvers op dit moment. 

Een boek vol levens inspireert, ontroert en laat je soms achter met een glimlach. Het krijgt daarom vijf sterren. 

Met dank aan Prometheus voor dit recensie-exemplaar in ruil voor een eerlijke recensie.