Heldenepos voor wie ervan houdt

Lydia Rood heeft haar sporen ruimschoots verdiend als kinderboekenauteur. In haar boeken neemt ze het vaak op voor kinderen of mensen die ongelijk behandeld worden of geen stem hebben. In dit boek is dat niet anders. Toch is dit een verrassend anders boek, omdat het sterk doet denken aan traditionele vertellingen, heldensagen of Griekse mythen. Dit blijkt te kloppen. In het nawoord vertelt Lydia Rood dat Antar vlak voor de komst van de profeet Mohammed op het Arabisch schiereiland heeft geleefd. Hij was het kind van een geroofde Afrikaanse bruid en had daardoor een ondergeschikte positie. Na veel avonturen mocht Antar trouwen met zijn nichtje en grote liefde. Vertellers verhaalden over zijn heldendaden en Antar zelf verwoordde zijn gevoelens in zwijmelende gedichten. Zijn mooiste gedicht werd volgens het nawoord zelfs in goud geborduurd en opgehangen in de Ka'bah, het zwarte heiligdom in Mekka.

Op de cover, getekend door Juliette de Wit, zien we een zwarte jongen met blonde krullen die op een rots staat terwijl hij een paard tilt. Een wolf kijkt schalks toe en op de achtergrond zien we een woestijnlandschap. Het is gelijk duidelijk dat dit boek in een andere tijd en een andere omgeving speelt. Juliette de Wit houdt dit ook vol in het boek zelf, de illustraties zijn helder en gedetailleerd en de oosterse sfeer is goed getroffen.

De heldendaden zelf worden in het boek vertelt door zijn broertje, Haroen. Haroen heeft een voet die gedraaid is. Hij maakt alle heldendaden van Antar van dichtbij mee. Lydia laat hem iedere vertelling afsluiten met de woorden: 'Dit was het (zoveelste) verhaal van Antar. Ik ben Haroen en ik was erbij; ik ben zijn broertje en slimmer dan hij" De keus om het zo te vertellen geeft een authentiek karakter aan dit heldenepos.
De schrijfster hanteert een gemakkelijke schrijfstijl met veel dialoog. Voor ongelooflijke, waargebeurde heldendaden klinkt het allemaal wel heel gemakkelijk. Antar doet zijn best en presteert veel, maar vanwege zijn afkomst wordt hij er niet naar beloond. Hij neemt wel wraak op zijn manier, maar wordt niet bitter. Op de achtergrond moedigt Abla, zijn liefje, hem aan. Ook zijn moeder helpt hem vol te houden. De heldendaden worden smeuig beschreven en doen je af en toe glimlachen. Bloed, strijd en gruwelijke scenes worden niet geschuwd, maar dat is in de Odyssee ook zo. In die zin past het bij de sfeer van een heldenepos.

Het schetst allemaal een beeld van de woestijnvolken uit de oudheid en hoe ze met elkaar omgingen. Interessant maar het blijft enigszins vaag. Wetend dat het zijn oorsprong vindt vlak voordat de profeet Mohammed op het toneel verscheen, mis ik verwijzingen naar vrees voor God of de goden, wat in die tijd gebruikelijk was. Dit vind je nergens en is waarschijnlijk bewust weggelaten voor 'alle helden van later' aan wie het boek is opgedragen. Zij groeien op in een seculiere maatschappij. Het zette mij aan het denken in de trend om meer diversiteit in kinderboeken te brengen. Dit is bij uitstek een boek om de Arabische cultuur dichterbij de lezers te brengen. In dat opzicht vind ik het boek een verrijking. Er zijn te weinig kinderboeken voor de leeftijd van 8-10 jaar die hierover gaan. Maar geloof, wat toch ook een belangrijk onderdeel is van diezelfde cultuur, heeft er geen plek. Dat is meten met twee maten.