Realistisch verhaal over een dubbel leven

Ongewoon goed verhaal waarin alle details kloppen. Ciprian vertelt zijn eigen verhaal in retrospectief. Hij leeft in twee werelden: die van zijn familie, die als uitschot wordt behandeld en slachtoffer is van mensensmokkelaars. De andere wereld is de 'normale' wereld in Parijs, waar mensen in een huis wonen, in restaurantjes gaan eten en in hun vrije tijd lekker gaan schaken.
Ciprian ontdekt die 'normale' wereld terwijl hij op rooftocht is. Een andere manier om aan geld te komen kent hij niet. Hij observeert een tijdje een stel in park Luxembourg dat schaakpartijtjes speelt. Het spel fascineert hem. 'Wat doe je eigenlijk de hele dag', vraagt zijn vader als hij weer zonder geld terugkomt. 'Ik denk na.' Zijn vader kan het begrijpen, hij kent zijn zoon. Deze zoon is anders dan anderen. Intelligenter, slimmer. Maar de vader waarschuwt Ciprian wel: 'Wij maken hier niet de dienst uit'.

We volgen Ciprian vanaf het moment dat ze hun geboorteland moeten opgeven totdat hij zijn vaste plek vindt in de 'normale' wereld. Het verhaal is soepel vertaald door kinderboekenschrijfster Leny van Grootel en je leeft al snel mee met het hele gezin. De rauwe werkelijkheid schuurt en is hier en daar wreed. Maar die dingen gebeuren helaas in het echt ook. De beschrijvingen en gebeurtenissen hiervan staan in dienst van het verhaal van Ciprian en zijn niet nodeloos gewelddadig opgetekend.

Ciprian verbaast en verwondert zich ook over hoe het allemaal loopt, maar het lukt hem toch om zijn hoofd erbij te houden. Want hij ontdekt dat hij daar talent voor heeft. Zo krijgt hij de kans om naar school te gaan, iets wat hij ondanks zijn leeftijd (11/12 jaar, precies weet hij het zelf ook niet) nog nooit heeft gedaan.
'Met schaken kun je winnen of verliezen. Maar met lezen is verliezen onmogelijk. Dat is magisch. Met de zesentwintig letters van het alfabet kun je alle boeken van de wereld schrijven.' Om meer woorden in het Frans te leren, wordt de grote Robert (zeg maar, de Dikke Van Dale van het Frans) zijn onafscheidelijke metgezel.

Toch blijft het dubbele van zijn leven bestaan. En daarom vind ik dit ook een interessant voorleesboek bij het thema 'Bij mij thuis' tijdens de Kinderboekenweek 2023. Want waar ben je thuis? Wat is je thuisland? Als niemand je wil, waar hoor je dan thuis? Ben je alleen thuis als je ook een officieel geregistreerd bestaan hebt? Ik zou zeker eerst het boek zelf lezen voordat je besluit het te gaan voorlezen. Houd ook rekening met de emotionele leeftijd van de leerlingen.

Prachtig boek waar je rijper van wordt omdat je gaat nadenken over normen en waarden en over wat belangrijk of wezenlijk is in het leven.