Lezen is de deur naar een verlichte kamer

Het lezen van boeken staat aan alle kanten onder druk. Leesbevordering staat prominent op de agenda. Gaan we het tij nog keren? Kunnen kinderen van nu weer lezers voor het leven worden?

Dit boek laat je erover nadenken dat het niet vanzelfsprekend is dat ieder kind leert lezen.

Het verhaal is sprookjesachtig en speelt in een tijd dat er maar weinigen waren die konden lezen. 'Dit alles gebeurde lang geleden. Of misschien moet het nog gebeuren.' (blz. 255) En net als in een sprookje, heeft ook dit verhaal een moraal: Liefde verandert de wereld(, en ook verhalen). Maar tussen de regels door kun je ook de moraal vinden dat lezen je wereld verandert.

In het begin van het boek komt Beatrice bij van een gevaarlijke gebeurtenis waar we het fijne (nog) niet van weten. Broeder Edik vindt haar. In het klooster waar hij woont verluchtigt hij de Kroniek der Droefenis, een boek met geschiedenissen en profetieën.
'Alleen broeders in dienst van God konden lezen, en de leermeesters en geleerden die de profetieën kwamen bestuderen. En de raadslieden van de koning. En de koning zelf.' Verder bijna niemand, en meisjes al helemaal niet.
In een van de eerste gesprekjes zegt Beatrice tegen de monnik: 'Dan is het geen boek dat ik zou willen lezen.' Broeder Edik herhaalt wat ze had gezegd in zijn hoofd. 'Alsof ze kon lézen. Alsof zoiets mogelijk was. Wat natuurlijk niet zo was. Toch trok er een rilling van verwondering en angst door hem heen bij de mogelijkheid dat een meisje kon lezen.'(blz. 39)

We maken ook kennis met Jack Dory, een jongen die moest vluchten toen zijn ouders werden aangevallen en vermoord. Hij is snel, slim, maar ongeschoold. Hij vindt het kunnen lezen van Beatrice een wonder! 'Hij keek hoe de letters één voor één onder haar hand verschenen, en het voelde alsof elke letter een deur was die vanbinnen bij hem openging, een deur naar een verlichte kamer.'(blz. 164)
De grote vraag is 'Wie is die Beatrice?' DiCamillo rijgt gebeurtenissen, onthullingen en spanning moeiteloos aan elkaar in rijke taal en toch eenvoudige zinnen. Ze maakt gebruik van even interessante als kleurrijke personages zoals de geit uit de openingszin, Answelica, een geit met een eigen wil, die niet van de zijde van Beatrice wijkt. Prachtig langzaam wordt duidelijk wie Beatrice is en wat er is voorgevallen. Dan wordt ook duidelijk hoe het komt dat ze kan lezen.

Dit is een tijdloos juweeltje dat iedereen zou moeten lezen. Een adviesleeftijd is moeilijk te geven. Kinderen met ruime leeservaring zullen dit boek gauw kunnen waarderen. Maar voor kinderen die minder lezen zou ik dit boek absoluut gaan voorlezen. Je kunt als voorlezer laten merken waarom dit zo'n goed boek is en op die manier ook deze kinderen in aanraking brengen met dit rijke verhaal.

Van dit boek ontving ik een recensie-exemplaar, waarvoor mijn dank.