Lezersrecensie
Indrukwekkend
"Er is geen groter isolement dan het isolement dat een isoleercel creëert. Vanaf het moment dat de ijzeren deur achter je wordt dichtgeslagen, slaat dat isolement op je neer en beneemt het je de adem, als een stinkende natte wollen deken op een hete zomerdag. "
Karadj ligt 40 km van de hoofdstad Teheran en is de stad waar Piruz Sabet opgroeit. Zijn ouders zijn welvarend, hebben door hard te werken een zekere rijkdom en status bereikt. Veel liefde van zijn ouders ken Piruz niet, integendeel de enige lichamelijke contacten die zijn ouders met hun kinderen hebben, vertalen zich in lijfstraffen.
Het boek is onderverdeeld in vier delen en elk deel wordt begeleid door een stukje uit het gedicht Verder van Rutger Kopland. Nadat ik het boek uit had, las ik het gedicht nog eens en dat kwam dan wel harder binnen.
Het eerste deel bevat meer informatie over het gezin van Piruz Sabet, zijn ouders en zijn grootouders. Handig hierbij is de stamboom die vooraan in het boek terug te vinden is. Het boek neemt een rustige start met weinig vaart maar biedt je een rustige kennismaking met het gezin. Dit deel is eerder beschrijvend en informatief geschreven, maar vanaf deel twee neemt het verhaal een vaart, neemt steeds donkere wendingen aan.
Het brengt je het verhaal over de Islamitische revolutie vanuit de ogen van de puberende jongen Piruz. Piruz die een andere toekomst voor ogen heeft dan wat zijn ouders willen dat hij doet. Hij wil schrijver worden, zijn moeder wil dat hij tegen de leeftijd van vierentwintig dokter is.
Maar beide dromen worden door de machtsovername van Khomeini afgenomen. Je krijgt niet alleen de impact op dit gezin te zien, maar ook wat de impact is op het dagelijkse leven en de samenleving. Levens die worden weggegooid, dromen die afgenomen worden, angst en terreur.
Piruz komt terecht in een jongerenverzetsgroep, de beweegredenen hiervan bleven voor mij wat op de achtergrond. Maar de gebeurtenissen die daarop volgen grijpen je naar de keel. Wat een verschrikkingen, willekeur. Alhoewel ik de band met Piruz eerder afstandelijk vond, kon ik het boek niet aan de kant leggen. Je wil als lezer verder in het verhaal, maar het biedt je weinig hoop. Je komt terecht in een wervelwind aan verschrikkingen.
De Amerikaan van Karadj is een autobiografische roman, Keyvan ontvluchtte Iran, en is een aangrijpend en donker verhaal over de impact van de Islamitische revolutie.
Een verhaal dat moest geschreven worden, een verhaal dat moet gelezen worden.