Lezersrecensie
'Ach ja', zei ze, ' het leven is een ftrijd, zei de vrouw, ze kon de s niet zeggen.'
Autobio, maar alleen omdat schrijver dat gezegd heeft. Het had net zo goed een verzonnen verhaal/roman kunnen zijn. Het lijkt me ook sterk dat er niets bij verzonnen zou zijn. Nu zeg je: waarom al die details, en wat een egodocument, zes boeken lang die dezelfde periode beslaan?. Bij een roman zou je het draaien om Karl Ove anders bestempelen. Zou het legitiem zijn.
Onderwerp: de man die altijd zocht naar waardering van, contact met zijn vader en die is nu dood. Door alle stukken speelt die vraag: “Wat was onze verhouding? Hoe vond ik(schrijver) dat en wat vind ik nu?” De vader takelt af, het werd steeds duidelijker dat er nooit een ideaal contact zou zijn. Daardoorheen speelt het opgroeien, een gedetailleerd stuk over het gaan vieren van oudjaarsavond met vrienden als 16-jarige. Zijn contact maken met anderen, meisjes. De verhouding tot zijn oudere broer Yngve (die zijn bestaan beter en gemakkelijker op orde heeft dan Karl Ove) die nog minder contact met Vader had en die het al eerder voor gezien hield.
Als vader in deel 2 dood is heeft Karl Ove een week voor reflectie. Om te proberen voor zichzelf duidelijk te krijgen hoe zijn vader de laatste jaren leefde én dat van oma. De schrijver neemt vele pagina’s voor alle handelingen van het schoonmaken en het regelen van de crematie. Karl Ove heeft de tijd en de lezer ook. De lezer beleeft zo ook die tijd, begrijpt de strijd die hij met zichzelf en het leven voert beter.
De titel komt ook van: De oma die terugkomend iemand citeert: ”Ach ja”, zei ze, “het leven is een ftrijd, zei de vrouw, ze kon de s niet zeggen.” – o.a. toen Karl Ove voor hen tweeën thee zette.
Knausgård kan goed schrijven, ook word je meegevoerd. Zoals het in een moderne roman betaamt zijn er veel flashbacks. Minder boeiend vond ik de stukken over het nu, het raam: zijn familieleven en het schrijfproces daarin. Ik ga het tweede deel ook lezen, maar niet gelijk. Benieuwd of hij mijn aandacht daar ook kan vasthouden.
Tijdschrift Knack: ‘Hij bezweert het leven in details.’
Wat te klein is om met het blote oog te zien, zoals molekulen,..., vergroten we, wat te groot is zoals wolkenformaties verkleinen we. En als we het binnen de reikwijdte van onze zintuigen hebben gebracht fixeren we het. Het gefixeerde noemen we kennis. Onze hele jeugd streven we ernaar de juiste afstand tot de dingen te krijgen..., tot, alle noodzakelijke systemen zijn geëtableerd. Dan is het moment dat de tijd sneller begint te gaan: ,.., Kennis is is afstand, kennis is stilstand en de vijand van zin. ... blz. 15
‘Hij was haar eerstgeborene.
Kinderen werden niet verondersteld hun ouders voor te zijn, dat was niet de bedoeling. Dat was niet het idee.
En voor mij, wat was papa voor mij geweest?
Iemand die ik dood wenste.
Dus waarom al deze tranen?'
', toen liep ik naar de voorkant van het huis en en ging verder met mijn werk in de wasruimte. Toen het laatste kledingstuk verwijderd was, goot ik bleekwater over de vloer - ik nam wel een halve fles - en schrobde hem met de bezem, waarna ik alles met de slang in de afvoer spoelde. Daarna goot ik er groene zeep overheen en deed de vloer nogmaals, deze keer met een dweil. Nadat ik hem nog eens had afgespoeld, vond ik het welletjes en ging weer naar de keuken. Yngve was de kastjes van binnen aan het sopppen. De vaatwasser stond aan. Het aanrecht was leeggeruimd en schoongemaakt.’ blz 309
[geen slim plan trouwens om na de chloor groene zeep te gieten in een benauwde ruimte...]