Een verademing tussen het literair geweld.

Zit je in een boekenckub dan raak je gewend aan de verscheidenheid aan literaire stijlen die voorbijkomen. Schrijvers wurmen en kronkelen zich in allerlei onleesbare vormen om een in opzet simpel verhaal te vertellen, proberen zich te onderscheiden om maar als uniek en opvallend uit de bus te komen met als resultaat een fonkelende recensie in een massaal gerespecteerde krant of op een boekensite zoals Hebban.
De meeste auteurs falen jammerlijk.
Als lezer doorsta ik al die stijlen met droge ogen. Ik lees veel en merk dat 75 % rijp is voor de vergetelheid. Als lezer ben ik heimelijk op zoek naar die ene parel, een boek dat zich niet laat vangen door ingewikkelde prietpraat en lange onbegrijpelijke zinnen. Laat het verhaal het werk doen en conformeer je als schrijver daar nu eens aan. Dat vraag ik, hoop ik en smeek ik soms bij het lezen van al die boeken. Te vaak kom ik van een koude kermis thuis.
In dat opzicht kwam het boek De Saga van Salland van Hans Groote Schaarsberg als geroepen. Als een soort verademing in al het literaire geweld. Hoe het boek bij ons in de boekenclub terechtkwam laat ik hier in het midden maar dat het welkom was laat zich raden. Groote Schaarsberg komt uit Salland en dat voel je en proef je uit elke gortdroog opgetekende regel.
Niks geen poespas met onbegrijpelijke volzinnen maar gewoon een verhaal met kop en een staart. Een verhaal als een opluchting, je voelt de liefde van de schrijver voor zijn herkomst en zijn omgeving en de behoefte dat met de wereld te delen.

Is er dan helemaal niets op aan te merken?
Tuurlijk wel.
Het woord 'Saga' in de titel van het boek moet met een korrel zout worden genomen, daarvoor is het boek te weinig gedetailleerd en derhalve ook een beetje te dun om je er helemaal in te nestelen.
Bij een saga denk ik aan de vuistdikke familiesaga's van Edward Rutherfurd en James A. Michener. Boeken waar je jezelf in kunt verliezen, je meehuilt en lacht met de personages die je urenlang meevoeren in een paar honderd jaar aan geschiedenis.
De Saga van Salland gaat over het ontstaan van een gemeenschap, het verhaal van een generatie, van pure mensen, families en de liefde en de zorg voor elkaar verteld met zo weinig mogelijk woorden. Ik zou bijna zeggen: op zijn Sallands.
Waarom veel woorden gebruiken als je met weinig woorden net zoveel kunt zeggen?:

"Wat moet ik doen?" vraagt Mans zijn zus, "doe nou maar", zegt zij, "er is hier geen toekomst".
In een paar regels en een korte dialoog beschrijft Groote Schaarsberg het verdriet van de laatst overgebleven zoon en zijn zus. Mans moet het ouderlijk huis, een vervallen boerderij, verlaten en de naam Grote Schaersberg in ere en in leven zien te houden.

Het eerste hoofdstuk 'Oertijd' ontlokte mij een glimlach. Ik verwachtte geen prehistorische verhandeling over het ontstaan van Salland of de herkomst van de naam van het gebied. Ik hoopte op een voortploegend rund met stug hardwerkende boeren op de achtergrond. Ik werd op de wenken bediend.
Het Sallandse Deventer is mijn woonplaats sinds 2018 en als ik ergens buiten de stad over de IJssel sta te turen weet ik ondertussen een klein beetje waar Hans Groote Schaarsberg het met de Saga van Salland over heeft in zijn roman.