Klönne is groots

Muziek relateren aan een thriller kun je best verrassend noemen. In Nacht zonder schaduw plaatst de Duitse topauteur Gisa Klönne bij elk van de vier boekdelen een muzikale verwijzing. Bij de subtitels Verlangen, Droom, Waarheid en Hoop heeft Klönne enkele muziekstukken fraai gekoppeld aan de sferen en klanken in deze imponerende thriller, het beste voelbaar nadat je het boek gelezen hebt. Neem nu het opzwepende Because of the night of de melancholische, duistere klanken van We were sparkling. Maar ook Klönnes andere muziekduidingen Wrecking en Through the dark zijn zeer passend gekozen.

Hoofdinspecteur Judith Krieger is gerehabiliteerd na haar blunders in Onder het IJs en onderzoekt samen met collega Manni Korzilius de moord op een S-Bahnbestuurder, wiens lijk naast de trein wordt aangetroffen. Al snel ontdekken ze een samenhang met de aangestoken brand van een nabijgelegen pizzeria. In de afgesloten schuilkelder ligt een mishandeld en verkracht meisje, mogelijk een hoertje. Maar veel komen ze niet te weten, want het meisje is in diepe coma. Sporen leiden naar een kunstenaarscollectief, dat vlakbij de S-Bahn gevestigd is. Naast jaloezie en competitie viert zwijgzaamheid daar de boventoon, Judith krijgt weinig medewerking. Manni struint alle bordelen af, in de hoop het comameisje te kunnen identificeren. Hij en Judith staan lijnrecht tegenover elkaar en het onderzoek lijkt in een impasse te komen. Terwijl Manni zijn seksuele gevoelens nauwelijks kan intomen, vecht Judith tegen de vanzelfsprekendheid dat vrouwen in een mannenwereld sexy moeten zijn, een lustobject, of dit nu binnen de prostitutie is of in de privésfeer.

Ondertussen ziet de van oorsprong Russische patholoog-anatoom Ekaterine weer andere verbanden. Binnen het project 'Huiselijk geweld' krijgt zij met getraumatiseerde slachtoffers te maken. Ekaterine trekt zich het lot van het comameisje meer aan dan haar lief is en trekt haar eigen plan.

In Nacht zonder schaduw smelten werkelijkheid en fictie samen. In de Witte Zee op de heilige eilandengroep Solovjetski bezweken vele tegenstanders van het regime onder de terreur van Stalin. Ekaterines trieste en indringende bespiegelingen gaan vaak die kant op, evenals haar herinneringen aan Rusland. Klönne is groots in het trekken van parallellen en het toepassen van tegenstrijdigheden. De start van het verhaal, afgezet tegen Judiths hoogtevrees en de gebroken vleugels van een kunstenaarsproject, is gewoon briljant. En mooie tegenstellingen tussen de naar sex verlangende Manni en de krachtig leidende, feministische Judith. Klönnes vertelstijl is voortreffelijk, intelligent, diep inlevend en zit zoals we van haar gewend zijn psychologisch knap in elkaar. En wat een prachtige, bloedstollende plot!

Klönne is met haar research niet over een nacht ijs gegaan. Ze liep hoerenlopersfora na en heeft zich forensisch en sociaal-maatschappelijk grondig voorbereid. Ook verdiepte ze zich in de beginselen van het kunstenaarsleven. In haar nawoord refereert ze aan een sinds 2002 in Duitsland geldende wet ter bescherming tegen geweldsmisdrijven in de privésfeer, en aan een wet die de sociale en juridische positie van prostituees moet verbeteren. De werkelijkheid is helaas anders. Geweld in de privésfeer is niet verminderd en pooiers maken nog steeds de dienst uit. In die zin is Nacht zonder schaduw een weloverwogen aanklacht.

We zullen in Nederland waarschijnlijk nooit weten hoe het verdergaat met de onvermijdelijke haat-liefdeverhouding tussen Judith en Manni. De uitgever heeft besloten om verder werk van Klönne niet te vertalen. Hopelijk staat een andere uitgever op, want met Klönne heeft men goud in handen. Er liggen twee onvertaalde boeken op de Duitse uitgeversplank: Farben der Schuld en Nichts als Erlösung. Het kan nog...