We doen het zo graag!

De Waterzoon; het essay van de Maand van de Geschiedenis 2025. Geschreven door Eva Vriend. Hoofdpersonen zijn Jac. P. Thijsse; de zeer bekende liefhebber van de natuur en grondlegger van Natuurmonumenten, en Jo Thijsse, waterbouwkundig ingenieur en betrokken bij de Afsluitdijk en de Zeeuwse stormvloedkeringen. Jo is de zoon van Jac. P.

Eva Vriend doet verslag van deze twee schijnbare uitersten. Jac. P. als verdediger van de belangen van de natuur en tegenpool Jo die als ingenieur meehielp diezelfde natuur te beteugelen. Een interessant gegeven.

Vriend werkt deze tegenstelling zorgvuldig uit. Vader en zoon komen om beurten opnieuw tot leven in separate hoofdstukken.

Jac. P. is een autodidact. Van oorsprong leraar. Is geïnteresseerd in de natuur, wordt oprichter van Natuurmonumenten en uiteindelijk benoemd tot hoogleraar.
Zoon Jo is een opgeleid ingenieur. Uit Delft. Wordt uiteindelijk ook hoogleraar. In de weg- en waterbouw.
Vader en zoon in twee tegenovergestelde disciplines.

Het lijkt de relatie van vader en zoon niet fundamenteel te hebben aangetast. Zo is er in beide nalatenschappen geen spoor van animositeit te vinden tussen beiden. Jac. P. stond bekend als een man zonder directe veroordelingen. Zijn levensvisie was positief. Hij geloofde in de dialoog.
De zoon Jo kon goed rekenen. En dan werd je ingenieur. En deze Jo lijkt toevallig uit te komen bij weg- en waterbouw. En was daar ook nog erg goed in.

Ingenieurs worden door Vriend voorzien van een bepaalde mindset. Zij geloven in de maakbaarheid van de wereld. De lijfspreuk van het instituut waar hij de chef van was (het Waterloopkundig Laboratorium): Understand, intervene, improve. Niet op je handen zitten.

Een paar citaten: ‘Delftse ingenieurs hebben van oudsher een groot vertrouwen in de techniek, gekoppeld aan een groot vertrouwen in zichzelf - zij kunnen de wereld beter maken.’ En uit een interview met Annemieke Nijhof, huidig directeur van Deltares, een organisatie voortgekomen uit het grondwerk van Jo Thijsse: ‘Ingenieurs hebben relatief weinig aandacht voor andere factoren (dan technische), vanwege een ‘overwaardering van bèta-kwaliteit …. ‘Ze horen al op de basisschool dat ze knapper zijn dan andere kinderen omdat ze beter kunnen rekenen.’ Nijhof, zelf ingenieur, beschrijft dit uit eigen ervaring. Jo heeft zeker iets van het Delfts optimisme in de technische maakbaarheid van de wereld. ‘Wij doen het zo graag!’ Zegt Jo als hij de volledige afsluiting van de Zeeuwse eilanden verdedigt als antwoord op de waternoodsramp van 1953.

Op latere leeftijd lijkt Jo echter milder geworden als hij openlijk pleit voor een dialoog met alle belanghebbenden daar waar het gaat om de wel of niet volledige afsluiting van de Oosterschelde. Een open dialoog; iets waar zijn vader altijd een voorstander van was.

Het maakbaarheidssyndroom van ingenieurs staat haaks op de laissez-faire benadering natuurliefhebbers. Zeg maar de afdeling van Jac. P. Thijsse.

Vriend lijkt in dit debat te kiezen voor de kant van de natuur. En de geschiedenis lijkt haar gelijk te geven. Want waar heel veel mensen Jac. P. Thijsse kennen is de vraag wie zich Jo Thijsse nu precies herinnert. In zijn tijd toch een soort bekende Nederlander. Wellicht heeft uiteindelijk de natuur een langere adem dan we denken.

Een interessant, levendig essay over een relevant thema van een kundig schrijfster.