Goddelijke verhalen

Ver voor het begin van onze jaartelling, die begon met de geboorte van Jezus, waren er ‘andere Goden’. Iedere beschaving had zijn eigen set, met elk hun eigen verhalen. Goddelijke verhalen.
Met de komst van het Christendom verdwenen de oude verhalen over die oeroude Goden. Ze werden vervangen door verhalen uit de Joods Christelijke traditie.
Toch zijn er nog wel sporen te vinden van die oude verhalen. Voor de Noordelijke landen zijn die oeroude verhalen vastgelegd door Snorri Sturluson, een IJslandse bard tussen 1220-1222. Wat voorheen alleen maar mondeling werd overgedragen, werd vastgelegd voor de toekomst. Het werd bekend onder de titel ‘de Edda’.

Onlangs verscheen een boek van Bette Westera met tekeningen van Annemarie van Haeringen waarin die oeroude verhalen letterlijk nieuw leven wordt ingeblazen. Het is formeel een kinderboek. Een kind ben ik al lang niet meer, maar ik heb het boek met uitermate groot plezier gelezen.
Het verhaal wordt ondersteund door prachtige tekeningen van Annemarie van Haeringen.

In het Noordse verhaal is de wereld die wij kennen ontstaan uit een bodemloos gat waaruit een ijskoude wind woei. Aan de rand van het gapende gat stond een kolkende ketel die de bron was van 12 rivieren. Aan de andere kant een gloeiende haard. En de combinatie van de zinderende hitte en ijzige kou vulde het Gapende gat met ijs en rijp. Uit de rijp werd de rijpreus Ymir geboren. En die kreeg allemaal jonge reuzen en reuzinnen die allemaal uit zijn oksels en knieholten kropen. Hij kreeg die nakomelingen nadat hij een toevallig aanwezige koe had leeggedronken. Die koe die likte aan de rijp in het eindeloze gat en likte een Goddelijke Gestalte bloot. De Goddelijke Gestalte sloeg Ymir de rijpreus dood, inclusief zijn kinderen. Op twee na, want die hadden zich verstopt. De Goddelijke Gestalte kreeg drie kinderen. De oudste was de oppergod Odin. De aan de dood ontsnapte reuzen trokken de bergen in en bouwden Jotunheimen; het Huis van de reuzen. Uit het lijk van Ymir kropen onderkruipsels (dwergen) en fladderaars (elfen). Van twee dode bomen maakte Odin mensen; ‘schepsels met een goddelijke gestalte ‘. De mensen trokken de wereld in. Behalve naar de Blauwe Bergen, want daar woonden die reuzen. Odin schiep naast de mensenwereld ook nog de wereld van de Goden (boven de mensenwereld) en van de doden (onder de mensenwereld). Tot slot plantte Odin een boom, een Es, in het Gapende Gat. Deze boom kreeg de naam Yggdrasil en had drie wortels. De eerste wortel, gevoed met water uit de Kolkende Ketel, stond in de wereld van de doden. De tweede wortel, gevoed door de Bron van Kennis, ontsprong in de mensenwereld om in de Zee van Weten te eindigen. De derde wortel werd gevoed door de Oerbron die in de wereld van de goden opborrelde. Zo verbond Yggdrasil deze drie werelden. Dat is nog eens een scheppingsverhaal! Hoe saai is Genesis!

Deze context is de basis van de verhalen van de Noordse Godenwereld. Zij maken van alles mee. Net als Griekse en Romeinse Goden zijn het nogal karakters. In de godenwereld bevindt zich ook iemand met reuzenbloed; Loki. De Raspoetin in de godenwereld. Maar ook degene die uiteindelijk zorgdraagt dat de verhalen van de Goden op schrift gesteld worden door Snorri. Ze maken van alles mee, die goden. En zo gaf de oeroude Noordse mens betekenis aan het leven en gebeurtenissen om zich heen.

Het zijn bronnen van kennis. Alleen dat gegeven al maakt het inspirerend ze te lezen. Je vergeet al heel snel dat het hier een kinderboek betreft. En je ontdekt de sporen van deze oerverhalen in het leven van nu. Donderdag, afgeleid van Thor; de dondergod. Vrijdag, vernoemd naar Frigg ( Freya); de vrouw van Odin de Oppergod. Woensdag refereert aan onsdag, de dag van Odin. Kaapten de Romeinen een deel van onze maanden (januari-Janus, maart-Mars, april-Aphrodite, mei-Maia, juni-Juno, juli-Julius Caesar en augustus-keizer Augustus), de Noordse goden namen een deel van de week in hun bezit. Zo zijn we dagelijks omringd door het verleden. Goddelijke verhalen. Goddelijk om te lezen. Ga dit boek lezen!