Opgroeien en je gevoel volgen

Opgroeien in moeilijke omstandigheden en toch je eigen weg proberen bepalen leidt vaak tot onrust en twijfel. Zo ook bij Gili. Hij wil graag weg uit Suriname en in Nederland een opleiding tot dierenarts volgen. Daarvoor heb je geld nodig en dat wil hij verdienen door een jumping te winnen. Een strak plan, als je een goed paard hebt en als je zeker weet dat je beter bent dan de concurrentie, maar is hij dat wel?

Titel en cover stellen niet teleur voor de paardenfans, een flink deel van de roman gaat over de band tussen Gili en zijn paard Norbert. Op een heel integere en bijna spirituele manier laat Chris Polanen ons zien dat paarden een groot deel van iemands leven kunnen vormen en dat sommige ruiters een speciaal soort zintuig hebben om hun rijdieren aan te voelen. De relatie tussen Gili en Norbert vormt een stabiel gegeven waar de rest van het verhaal omheen wordt gebouwd. Polanen toont daarmee aan dat Norbert voor Gili een uitvalsbasis vormt waarvandaan hij de rest van de wereld tegemoet treedt.

Centaur gaat over Gili en zijn ontdekkingstocht naar zichzelf. Verschillende aspecten dragen daar aan bij en Polanen koppelt aan elk van de facetten van volwassen worden een relatie. Je hebt de vriendschap met Hugo en daaruit voortvloeiend het contact met meisjes, wat nieuw is voor Gili. Die vriendschap heeft ook een heel andere zijde, want Hugo is ziek en sterft. Een zware dobber om te verwerken voor Gili.
De relatie van Gili met zijn vader is een andere lijn in het boek. De relatie is moeilijk, maar door bijzondere omstandigheden komen ze toch nader tot elkaar en dat is doorheen het hele boek wel waar je ook de meeste groei in het karakter van het hoofdpersonage ziet.

Het hoofdpersonage is zo goed als het enige personage dat uitgewerkt wordt. En dat dan nog beperkt. Alhoewel de beginnende volwassenheid een typische periode is om dit soort coming-of-age verhalen aan op te hangen, is het Polanen toch niet helemaal gelukt om dat waar te maken. Gili is aimabel en rustig, maar hij heeft weinig sprankelends en hij boeit niet zodanig dat je als lezer alles over hem wil weten. Dat gaat hand in hand met de matige uitwerking en het feit dat Centaur meer een belevende stijl heeft. Daardoor is het boek geschikt voor een breed publiek, want ook jongeren kunnen hiervan genieten, maar de diepgravende literatuurlezer zal er waarschijnlijk licht teleurgesteld door raken.

Centaur is een makkelijk leesbaar boek, dat je meeneemt in de belevingswereld van Gili. De Surinaamse jongen krijgt te maken met liefde en verlies en alles wat daarbij hoort. Als lezer krijg je fragmenten van een Suriname voorgeschoteld, met name de relatie tussen mannen en vrouwen wordt belicht, maar je kan je geen compleet beeld vormen van de hele cultuur. En zo is het ook met de gedachtewereld van Gili. Veel thema's worden aangestipt, maar weinig wordt diepgaand uitgewerkt. Dat maakt dat het prettig te lezen is en zorgt ondanks de nare momenten voor een ontspannende sfeer, maar het geeft je ook het gevoel dat er af en toe meer in had gezeten. Voor liefhebbers van literatuur light is het wel een aanrader en elke lezer zal de hengst Norbert in zijn hart sluiten.