Meer dan 5,6 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×
Lezersrecensie

Eng of niet?

Jan Stoel 01 juni 2024
Denk je ook wel eens dat de aarde in opstand komt? Klimaatverandering, extreme regenval, stormen, droogte, hitte, natuurrampen. Een horrorscenario! Eng of niet? Kunnen we er iets aan doen en doen we er ook wat aan? Dat schoot me te binnen toen ik De dag dat de aarde omhoogkwam las.

Het begint allemaal heel rustig met een zonnige dag in het park. Een vader (met zijn telefoon in zijn ene hand en een picknicktas in de andere) komt met zijn dochter het park in. Een eindje verderop komt een mevrouw aangelopen met over haar schouder een tas met daarop een vliegenzwam afgebeeld. Een hond loopt een eindje voor haar. Een roodborstje zit op een hek, je ziet een paar slakken en twee molshopen. Vervelend dat naast de afvalbak onder meer een blikje ligt. Niks aan de hand. Het is in ieder geval niet opgeruimd. De dame gaat tekenen. De slak (“glup, glup”) glijdt van de poot van de bank. Het slijm vormt haar weg. Vader en dochter gaan op het gras zitten. De picknick begint. De hond plast tegen het hek. En dan begint de aarde te bewegen!!! En niet zonder reden.

De aarde komt in opstand

Het perspectief van het boek verschuift langzaam van boven naar onder de grond. Mieren vallen aan op het zoet van de picknick, wormen wurmen zich door de grond op de vlucht voor een mol die met zijn graafpoten de aarde omhoog stuwt. Pissebedden komen in actie: en die zijn sterk! Ze vallen aan, want hun leefomgeving wordt bedreigd door mensen. De grond komt omhoog, de aarde komt in verzet. Kunnen de mensen en dieren er samen voor zorgen dat het horrorscenario van een natuur die vernietigd wordt geen werkelijkheid wordt?

Auteurs Janneke Hagenaar (directeur van Groen Cement, een stichting die ondersteunt bij het vergroenen en verduurzamen van kinderopvanglocaties) en Joeri Sterckx (pedagogisch begeleider en speelarchitect in Vlaanderen) hebben een originele invalshoek gekozen voor hun ‘horrorverhaal.’ In korte teksten die veel ruimte voor de verbeeldingskracht van kinderen laat vertellen ze hun verhaal over de natuur en de dieren die erin leven. “De mol graaft een liefdesgang en de wormen wurmen”. Soms is de taal poëtisch, zoals het allitererende “de mieren pakken de plakkerige stukken koek”. In “de dame zet zich schrap, maar ze schuift op het slakkenspoor. Schuiner en schuiner” hoor je de vrouw wegschuiven. Het spookachtige van het verhaal wordt nog eens versterkt door de illustraties van Astrid Poot. Een sterk vergrote pissebed met veertien poten is zo weggelopen uit een enge film en hij blijkt in verhouding nog eens veel sterker te zijn dan een mens. Donkere en lichte kleuren geven aan wat zich boven en wat zich onder de grond afspeelt. Op de prenten valt veel te ontdekken, maar ze geven ook ruimte om na te denken over wat je ziet, om jezelf vragen te stellen.

Onderzoeken en nadenken

Er is nog een laag in het verhaal en die is heel duidelijk educatief van aard. Het meisje kriebelt in de grond, onderzoekt dus. Er is aandacht voor de inrichting van het park met als boodschap dat je zuinig moet zij op de natuur en ervoor moet zorgen dat de omgeving er netjes uitziet. Vandaar de geschilderde vuilnisbakken, geen rommel naast de bakken. Dan pas kun je echt genieten.

In het slotdeel wordt informatie gegeven over de dieren die je in het boek tegenkomt. Het vergroot je kennis (en niet alleen die van kinderen). Wist je dat mieren na een winterslaap zich strekken en gapen net zoals mensen? Dat er meer dan 10.000 mierensoorten zijn en een mierenhoop verschillende kamers bevat, net als een huis? Dat een pissebed iedere maand een nieuwe huid krijgt en moeder pissebed een buidel heeft waarin ze de eitjes enkele dagen draagt voor ze uitkomen? Dat een mol een ‘liefdesgang’ graaft en wormen tot wel drie meter diep graven?

Het boek heeft allerlei aanknopingspunten om het in de lessen over te hebben: ongewervelde dieren, leefwijze van de dieren, omgang met de natuur. En het nodigt vooral uit tot ontdekken en anders naar de wereld te kijken. Doe je mee?



Recensie verscheen eerder op Bazarow.com

Reageer op deze recensie

Meer recensies van Jan Stoel

Gesponsord

Wanneer zijn ploeg vastloopt door een reusachtig bot, gaat Boer Boris samen met Berend en Sam op onderzoek uit. Van welk dier zou dit bot kunnen zijn? Een cavia? Een marmot?

Marie zit op de beste school van de wereld met de allerliefste juf. Als haar klas uitgenodigd wordt om een week te ruilen met een andere klas, logeert Marie zelfs in een villa met zwembad en paarden.

De TikToks die geheimen van leerlingen én docenten onthullen, zijn enorm populair op Lauries school. Maar is het wel echt ongeluk als een meisje uit een van de sappigste TikToks om het leven komt?

Met zeven sleutels kan een bont gezelschap reizigers de schat van de meedogenloze Roverkoning in handen krijgen, als ze langs de zeven bewakers kunnen komen.

Noura leeft met een groot geheim – haar moeder mag absoluut niet ontdekken dat ze bij volle maan in een weerwolf verandert. En dan is er nog dat andere grote geheim ...

Als het afbrokkelende gebouw van Brams middelbare school wordt gesloten, moet hij ergens anders heen dan zijn beste vriend, Theo Thorbecke. Kunnen ze de school nog redden?

De kikkertjes maken weer met veel plezier en humor hun stripboeken. Met hun opbrengsten kunnen ze snoep kopen. Of kunnen ze het beter samen aan iets anders besteden?

Waakgorgel Jukko vertelt de Waakgorgeltjes-in-Opleiding en Melle dat er boven de poolcirkel een groot leger Brutelaars oprukt. De verdedigende Gorgels vallen allemaal in slaap.

Drie tieners bekennen de moord op Mirza. Alle drie hebben ze een motief, maar slechts een van hen is de dader. Wie viel Mirza aan op het feest? Wie is de mystery guest?

Er is een landelijke internetstoring en nu kunnen Quinn en Aaron geen huiswerk maken. Ze moeten een voldoende halen, anders moeten ze stoppen met hun videokanaal.

Een ode aan de allesoverstijgende kracht van vrouwenvriendschap en een intiem portret dat een nooit eerder getoonde kant van Marilyn Monroe laat zien.

Als haar vader haar herinneringen vertelt die niet rijmen met de geschiedenis zoals zij die kent, gaat Olga twijfelen over haar achtergrond.

Dit is het sensationele verslag van hoe Red Bull luidruchtig de Formule 1-wereld instapte en steeds succesvoller werd om uiteindelijk de sport te domineren met Max Verstappen.

Twee advocaten, de een wit, de ander zwart, proberen hun ten onrechte beschuldigde zwarte verdachte van de doodstraf te redden.

Tijdens een roerige debatavond aan de universiteit in Kiev verklaart Dani's jeugdvriend Pavel dat het socialisme dood is. Wanneer Pavel vervolgens verdwijnt, gaat Dani naar hem op zoek.

Journalist Gina deed jarenlang verslag van oorlogen over de hele wereld, maar sinds kort is ze correspondent in Rome. Na een zwoele zomeravond belandt ze in bed met haar jeugdvriend Okke.

Wanneer Poppy anonieme brieven ontvangt, betrokken is bij een ongeval en verrast wordt door een groot geldbedrag, wordt haar veerkracht zwaar op de proef gesteld.

Schrijfster Keet ontdekt dat de eigenaresse van een sjofele strandtent waar ze graag komt, illegaal onderdak biedt aan een groepje jongeren.

Bruce Cable, de extravagante boekhandelaar die zijn winkel bestiert op Camino Island, en de groep schrijvers die hij om zich heen heeft verzameld staan voor een nieuwe uitdaging.

Tanya, een Britse exchange student, komt een jaar lang in het gezin van Natalie en Matt wonen in hun luxe huis in Los Angeles. Ze begint steeds meer te lijken op hun overleden dochter Anabel.

Wanneer haar buurvrouw Kira dood wordt aangetroffen denkt iedereen aan zelfmoord. Maar Nancy is ervan overtuigd dat er kwade opzet is.

Amsterdam, 1824. In de kinderkolonie heerst een hard regime van tucht en discipline. Samen maken Karel en Lize een plan: proberen te ontsnappen uit Veenhuizen ...

Cornelisse en Wertheim selecteerden de mooiste en indrukwekkendste verhalen uit 12,5 jaar Echt gebeurd. Ook op papier beklijven deze verhalen. Een feest om te lezen!

Het team is een oude sekte op het spoor als plotseling de cold case roodgloeiend wordt: een jonge vrouw is sinds een paar dagen spoorloos verdwenen...

Pim Franssen beschrijft zijn reis vol beproevingen van twee jaar en twee dagen door 26 Afrikaanse landen in een oude Land Cruiser.

Over vergeving, spijt hebben van altijd maar doorgaan, het plezier van simpel leven en de kracht die schuilt in gewoon geluk.

Op Ivy's safari’s worden dieren alleen gefotografeerd. Ze stuit daarbij op verzet van de andere witte jagers, maar ze zet vastberaden door.

De zeventigjarige Cecilia kijkt ernaar uit de zomer ongestoord aan de kust door te brengen. Dit plan wordt echter verstoord als ze een onverwachte gast aantreft.

Met zijn kenmerkende opgerolde sokken, zijn taaiheid en wilskracht hoort Søren Lerby bij de absolute boegbeelden van het voetbal.

Als de jonge Ned Maddstone zich na een uit de hand gelopen grap op school plots in een streng bewaakte gevangenis bevindt, ziet de toekomst er veel minder rooskleurig uit.

Als je het lastig vindt om je gewoontes te veranderen, ligt dat niet aan jou. Slechte gewoontes blijf je herhalen, omdat je de verkeerde methode gebruikt.

Miljardair Georg zoekt hulp bij zijn vriend Joe Carling, voor zijn spoorloos verdwenen kleinzoon en enige erfgenaam. Iemand heeft er baat bij heeft als Filip nooit gevonden wordt …

Dumoulin wordt geconfronteerd met plekken waar nederlagen, crashes en rivalen een voedingsbodem bleken voor twijfels, frustraties en onzekerheden.

Het jaar van Gwen van Poorten varieerde van paddoceremonies tot botox, van met je partner naar Burning Man en je daar verloven tot het verbreken van die verloving.

Qmusic-dj en brandweerman Tom geeft aan de hand van heftige, verdrietige, leuke en soms idiote verhalen een eerlijk en inzichtelijk beeld van het leven van een brandweerman.