Nog steeds de beste allround vogelgids

De die-hard vogelliefhebber kan kiezen uit planken vol, soms zeer specialistische boeken om zijn of haar vogelkennis op te vijzelen. Maar al jaren is er maar één gids die zowel voor beginners als voor gevorde vogelaars hét standaardwerk is, en dat is de ANWB Vogelgids van Europa. Het is het best mogelijke compromis tussen voldoende informatie geven om een vogel trefzeker te identificeren, en niet vervallen in zeer gedetailleerde informatie op (bij wijze van spreken) veerniveau.

In ruim 400 pagina's beschrijft de gids bijna 800 soorten die voorkomen in het zogeheten West-Palearctische gebied, grofweg Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Van elke soort vinden we of meer afbeeldingen, basisinformatie over grootte, habitat en trekgedrag. Bij zeldzamere soorten is aangegeven hoe vaak de soort In Nederland gezien is. Het merendeel van de tekst is vervolgens gewijd aan herkenning van de vogel (vorm, kleur, gedrag) waarbij ook het verschillen tussen man, vrouw en juveniel duidelijk wordt gemaakt. Vervolgens worden op fonetische wijze de verschillende roepen en zang verduidelijkt, al vind ik dat persoonlijk altijd wat abstract. Tot slot wordt van elke soort een kaartje getond met verspreidingsgebied, uitgesplistst naar broed-, winter-, trek- en verblijfsgebied. Aan de binnenzijde van de voor- en achterkaft vinden we een goede gedetailleerde 'topografie', de benamingen van de diverse delen van een vogel en de verschillende veerpartijen. Zeker voor de beginnende vogelaar onmisbaar om te weten welke onderdelen onderscheidend zijn bij soorten die veel op elkaar lijken.

Het boek heeft een uitvoerige inleiding, waarin wordt ingegaan op naamgeving, terminologie, verenkleden in verschillende leeftijden, geluid, rui en wat algemene observatietips. Achterin vinden we een uitvoerige index met Nederlandse, Engelse en Latijnse namen. Jammer is dat de Engelse namen niet bij de beschrijvingen van de vogels zelf zijn opgenomen; nu is via het register van Engelse namen wel te vinden op welke bladzijde een bepaalde vogel staat maar weet je niet welke vogel op de betreffende pagina het is, tenzij je dit gaat vergelijken vanuit de Nederlandse namenlijst.

Waar de ANWB-gids zich met name mee onderscheidt ten opzichte van veel andere algemene gidsen, zijn de zeer natuurgetrouwe illustraties. Veel andere gidsen werken met foto's, wat op zich logisch lijkt, maar waar vaak juist de onderscheidende kenmerken niet goed op te zien zijn. Waar dit de herkenning ondersteunt (bijv. bij roofvogels) zijn zowel afbeeldingen van de vogel in rust als vliegend opgenomen.

Door de compactheid van het boek is het een uitgave die ook nog wel mee te nemen is als je op zoek gaat naar vogels; weliswaar te groot voor een jaszak of binnenzak, maar meer dan de moeite waard om mee te nemen in een tas. Een must voor elke vogelliefhebber!